Η ολοκλήρωση του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας στην Άγκυρα επισφραγίστηκε από ένα θετικό κλίμα, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να στέλνουν μηνύματα σταθερότητας και «ήρεμων νερών».
Παρά τις καταγεγραμμένες διαφωνίες, οι δύο ηγέτες επέλεξαν να εστιάσουν στη θετική ατζέντα και την αποφυγή νέων κρίσεων.
Τα Βασικά Σημεία των Δηλώσεων
Κ. Μητσοτάκης: Υπογράμμισε ότι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ παραμένει η μόνη διαφορά που μπορεί να αχθεί σε διεθνές δικαστήριο. Απηύθυνε κάλεσμα για την άρση κάθε απειλής (casus belli), τονίζοντας: «Δεν αλλάζουμε τη γεωγραφία, αλλά μπορούμε να την κάνουμε σύμμαχο».
Ρ. Τ. Ερντογάν: Χαρακτήρισε τον Έλληνα Πρωθυπουργό «πολύτιμο φίλο» και σημείωσε ότι τα προβλήματα δεν είναι άλυτα, εφόσον υπάρχει πολιτική βούληση βάσει του διεθνούς δικαίου.
Διαφωνίες και «Κόκκινες Γραμμές»
Παρά τη σύγκλιση, αναδείχθηκαν οι διαφορετικές οπτικές σε δύο μέτωπα:
Μειονότητες: Ο κ. Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι η Συνθήκη της Λωζάνης ορίζει τη μειονότητα στη Θράκη ως θρησκευτική, ενώ ο κ. Ερντογάν επέμεινε στον όρο «τουρκική».
Μέση Ανατολή: Συμφώνησαν στην ανάγκη εκεχειρίας στη Γάζα, ωστόσο η Αθήνα έθεσε ως προϋπόθεση τον αφοπλισμό της Χαμάς και το δικαίωμα του Ισραήλ στην ασφάλεια.
Απτά Αποτελέσματα
7 Συμφωνίες: Υπεγράφησαν μνημόνια για την οικονομία, την τεχνολογία, την πολιτική προστασία και τον πολιτισμό.
Μεταναστευτικό: Καταγράφηκε μείωση 60% στις ροές στο Αιγαίο, αποτέλεσμα του βελτιωμένου συντονισμού των δύο χωρών.
Εμπόριο: Τέθηκε ο στόχος των 10 δισ. δολαρίων για τις διμερείς συναλλαγές έως το τέλος της δεκαετίας.
Το Παρασκήνιο
Η συνάντηση, που διήρκησε μιάμιση ώρα, έκλεισε με επίσημο δείπνο όπου παρακάθισε και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού από την πλευρά της τουρκικής προεδρίας. Επόμενο ραντεβού των δύο πλευρών ορίστηκε στην Αθήνα.
Άγκυρα: Χτίζοντας «Γέφυρες» πάνω από Παλιές Διαφωνίες
Η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο «Λευκό Παλάτι» της Άγκυρας δεν ήταν απλώς μια διπλωματική υποχρέωση, αλλά μια προσπάθεια να εδραιωθούν τα «ήρεμα νερά» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Σε ένα κλίμα που οι συμμετέχοντες περιέγραψαν ως ειλικρινές και εποικοδομητικό, οι δύο ηγέτες επιχείρησαν να μετατρέψουν τη γεωγραφική γειτνίαση από εστία έντασης σε σύμμαχο σταθερότητας.
Το Κλίμα και το Παρασκήνιο
Η υποδοχή του Έλληνα Πρωθυπουργού ήταν θερμή, με τον Τούρκο Πρόεδρο να τον αποκαλεί «πολύτιμο φίλο». Παρά τις βαθιές και γνωστές διαφωνίες, η ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια της μιάμιση ώρας που διήρκησε το τετ-α-τετ ήταν θετική.
Η μουσική των συνόρων
Στο επίσημο δείπνο που ακολούθησε, η ορχήστρα της τουρκικής προεδρίας επεφύλασσε μια έκπληξη, παίζοντας ελληνικά ρεμπέτικα τραγούδια, όπως η «Φραγκοσυριανή», δίνοντας έναν πιο ανθρώπινο και χαλαρό τόνο στη βραδιά.
Η παρουσία του Πατριάρχη
Ιδιαίτερη σημασία είχε η παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στο δείπνο, κατόπιν πρόσκλησης του Ταγίπ Ερντογάν, μια κίνηση με υψηλό συμβολισμό για τη θρησκευτική ελευθερία και τη συνύπαρξη.
Οι «Κόκκινες Γραμμές» και το Μήνυμα Μητσοτάκη
Παρά τα χαμόγελα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν απέφυγε τα δύσκολα θέματα. Με σταθερότητα έθεσε το ζήτημα της άρσης του casus belli, τονίζοντας πως είναι καιρός να εκλείψουν οι απειλές ανάμεσα σε δύο συμμάχους στο ΝΑΤΟ.
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η μόνη διαφορά που αναγνωρίζει η Αθήνα προς διεθνή επίλυση είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, ενώ ξεκαθάρισε πως η μειονότητα στη Θράκη είναι θρησκευτική, όπως ορίζει η Συνθήκη της Λωζάνης.
Απτά Αποτελέσματα: 7 Συμφωνίες και Στόχος τα 10 Δισ.
Η συνάντηση επισφραγίστηκε με την υπογραφή 7 διμερών συμφωνιών που αγγίζουν την καθημερινότητα των πολιτών:
Πολιτική Προστασία: Συνεργασία για την αντιμετώπιση σεισμών και φυσικών καταστροφών.
Οικονομία: Σύμπραξη των οργανισμών επενδύσεων (Enterprise Greece και Invest in Turkiye).
Τουρισμός: Επιβεβαίωση της επιτυχίας της βίζας για τα 10 (και πλέον 12) νησιά του Αιγαίου.
Συνδεσιμότητα: Προώθηση της ακτοπλοϊκής γραμμής Θεσσαλονίκης – Σμύρνης.
Ο μεγάλος στόχος παραμένει οικονομικός
Ο διπλασιασμός του όγκου εμπορίου στα 10 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι το τέλος της δεκαετίας, μετατρέποντας την οικονομική συνεργασία σε «δίχτυ ασφαλείας» έναντι μελλοντικών κρίσεων.
Η επίσκεψη στην Άγκυρα δεν έλυσε τις ιστορικές διαφορές δεκαετιών, αλλά επιβεβαίωσε ότι οι δύο χώρες μπορούν να συνομιλούν χωρίς να οδηγούνται στα άκρα.
Όπως χαρακτηριστικά είπε ο Έλληνας Πρωθυπουργός: «Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία, μπορούμε όμως να την κάνουμε σύμμαχο».
Κομβικά Σημεία Συνάντησης Μητσοτάκη – Ερντογάν
Πολιτικό Πλαίσιο και Διαφορές
Η Μία και Μοναδική Διαφορά: Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκάθαρισε ότι η μόνη διαφορά που μπορεί να παραπεμφθεί σε διεθνές δικαιοδοτικό όργανο είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.
Άρση Απειλών: Υπογραμμίστηκε η ανάγκη να αρθεί το casus belli και κάθε τυπική ή ουσιαστική απειλή, ώστε η γεωγραφία να γίνει «σύμμαχος» και όχι πηγή εντάσεων.
Κυπριακό και Μειονότητες:
Κυπριακό: Εμμονή στις αποφάσεις του ΟΗΕ για επανέναρξη του διαλόγου.
Θράκη: Ρητή αναφορά στη Συνθήκη της Λωζάνης που ορίζει τη μειονότητα ως θρησκευτική (μουσουλμανική), αποκλείοντας άλλες παρερμηνείες.
Οικονομία και Θετική Ατζέντα
Εμπορικός Στόχος: Φιλόδοξο πλάνο για αύξηση του διμερούς εμπορίου στα 10 δισ. δολάρια έως το 2030.
7 Νέες Συμφωνίες: Υπογράφηκαν μνημόνια συνεργασίας σε τομείς όπως:
Πολιτική Προστασία (σεισμοί/κλιματική κρίση).
Υγεία και Τεχνολογία.
Επενδύσεις και Τουρισμός (επέκταση της βίζας για τα νησιά του Αιγαίου).
Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης – Σμύρνης.
Μεταναστευτικό και Περιφερειακά
Μείωση Ροών: Διαπιστώθηκε μείωση των μεταναστευτικών ροών στο Αιγαίο κατά 60% τον τελευταίο χρόνο λόγω καλύτερου συντονισμού.
Διεθνείς Κρίσεις: Συμφωνία για την ανάγκη εκεχειρίας στη Γάζα και προστασίας της κυριαρχίας της Ουκρανίας.
Η συνάντηση επιβεβαίωσε τη βούληση για «ήρεμα νερά». Παρά τις πάγιες διαφωνίες, οι δύο πλευρές επιλέγουν τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας για την αποφυγή κρίσεων.
