Χάρης Δούκας από το συνέδριο της ΚΕΔΕ: «Οι Δήμοι στο κόκκινο – Η πρότασή μας για διεκδίκηση και κινητοποιήσεις»
Ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας από το συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Αλεξανδρούπολη τόνισε πως αν συνεχίσουμε σε αυτόν τον δρόμο, υπονομεύουμε κάτι ακόμη σημαντικότερο από το μέλλον των περιοχών μας. Υπονομεύουμε την εμπιστοσύνη των συμπολιτών μας στο πρόσωπό μας και τελικά υπονομεύουμε, το πιο σημαντικό, την αξιοπρέπειά μας. Νομίζω ότι αυτό πρέπει να αποτελέσει το κεντρικό ερώτημα στο Συνέδριο. Κανένας μας, ούτε οι πολίτες, όταν μας εμπιστεύονται, δεν θέλουν να αντιδικούμε, να εκλιπαρούμε και να βγαίνουμε στους δρόμους ούτε να χάνουμε ατελείωτες συνεδριάσεις και συζητήσεις για τα αυτονόητα.
Γι’ αυτό και είναι πάρα πολύ σημαντικό να μην συνθηκολογήσουμε με τη στασιμότητα και με τα προβλήματα. Διότι δεν πρέπει εμείς να χρεωθούμε τελικά και τον «μουτζούρη». Προσέξτε τι μας είπε σήμερα ο Υπουργός, αφού μοίρασε αλλιώς τη φτωχή πίτα. Το έχει πει και άλλες φορές. «Αυξήστε τα ανταποδοτικά τέλη, εάν θέλετε προσλήψεις, αυξήστε τα τέλη». Μα, με συγχωρείτε, με πόσους διαφορετικούς τρόπους οι πολίτες θα πληρώσουν για τα σκουπίδια, τον φωτισμό και το νερό;
Νομίζω ότι πρέπει να παλέψουμε και να μην φοβηθούμε και να κάνουμε ό,τι χρειαστεί. Να κλείσουμε τους δήμους, να βγούμε έξω, να βγούμε στους δρόμους.
Σας παραθέτουμε την ομιλία του Δημάρχου Αθηναίων Χάρη Δούκα από το συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Αλεξανδρούπολη:
Καλησπέρα σας και χαίρομαι πάρα πολύ που παίρνω το βήμα. Οφείλω να πω ότι είναι πραγματικά εντυπωσιακό ότι οι επικεφαλής των παρατάξεων της αντιπολίτευσης παίρνουν το βήμα κοντά στις 5 η ώρα. Έχει ξεκινήσει το συνέδριο από τις 11 και αυτό, νομίζω δείχνει αρκετά για την ενότητα που πολλοί ευαγγελίζονται και θα ζητήσω και εκ των προτέρων συγνώμη γιατί ίσως χαλάσω, με κάποια που θα πω, την ωραία ατμόσφαιρα.
Έχει μεγάλη σημασία σε αυτό το Συνέδριο που διεξάγεται περίπου στο μισό της θητείας μας, να δούμε με νηφαλιότητα, σαφήνεια, χωρίς εξωραϊσμούς και άσκοπες αντιδικίες, πού βρισκόμαστε και πού θέλουμε να πάμε.
Οφείλουμε να απαντήσουμε σε μερικά κρίσιμα, βασικά ερωτήματα:
Ερώτημα πρώτον: Βελτιώθηκαν τα μέσα που διαθέτουμε, για να μπορούμε να λειτουργούμε, να δραστηριοποιούμαστε, να αναζητούμε και να υλοποιούμε δράσεις και έργα για τις πόλεις, τα χωριά μας, τα νησιά μας και τους δημότες μας;
Ερώτημα δεύτερον: Σταθήκαμε στο ύψος των περιστάσεων απέναντι σε νέα μεγάλα προβλήματα, όπως είναι η ερημοποίηση πολλών περιοχών, η ενεργειακή φτώχεια, το στεγαστικό πρόβλημα, η βελτίωση των υποδομών, τα προβλήματα που συνθέτουν την πολύ δύσκολη πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν οι δημότες μας;
Ερώτημα τρίτον: Βελτιώσαμε τη συνεργασία μας με την κεντρική διοίκηση, καταφέραμε να είμαστε συνδιαμορφωτές πολιτικών και μέτρων που μας αφορούν;
Ερώτημα τέταρτον: Ο αποκεντρωμένος θεσμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, βελτίωσε τη θέση του, μέσα στο διακηρυγμένο πολυεπίπεδο σύστημα διακυβέρνησης της χώρας; Βελτιώσαμε τη θέση μας;
Αυτά τα ερωτήματα συνθέτουν το μέτρο, με το οποίο θα αξιολογηθούμε και εμείς, και όσοι λαμβάνουν τις κεντρικές αποφάσεις για την τύχη μας, με στόχο να καθορίσουμε τα επόμενα βήματά μας.
Λέω καθαρά: Είμαστε χειρότερα από πέρσι. Η κατάσταση των δήμων δεν βελτιώθηκε. Η κυβέρνηση, όχι μόνο δεν διόρθωσε λάθη και παραλείψεις του παρελθόντος, αλλά έβαλε σε εφαρμογή νέα μέτρα υποβάθμισης του θεσμού και υπονόμευσης των δήμων. Όταν η κυβέρνηση δεν μας ξεχνούσε επιδεικτικά, ασχολούταν μαζί μας για να μας κάνει φτωχότερους σε πόρους και αρμοδιότητες.
Και το λέω αυτό χωρίς καμία διάθεση στείρας αντιπολίτευσης. Το λένε τα γεγονότα.
Τι μεσολάβησε από το περσινό μας συνέδριο στη Ρόδο σε σχέση με τα όσα, σχεδόν ομόφωνα, ψηφίσματά μας:
- Ο νόμος 3852 για τα οικονομικά δεν εφαρμόστηκε και δεν καταργήθηκε ο κόφτης στα έσοδά μας από τον κρατικό προϋπολογισμό. Αποτέλεσμα, μείον 4,5 δισ. ευρώ για τους δήμους και για το 2026.
- Δεν εγκρίθηκε η καταβολή τριών δόσεων ΚΑΠ για να καλύψουμε το αυξημένο ενεργειακό και μισθολογικό κόστος. Και βεβαίως, δεν αποπληρώθηκαν οι παρακρατηθέντες πόροι, δεν επανήλθαν έσοδα από τα τέλη που μας αφαιρέθηκαν σταδιακά από το 2010, δεν αποκτήσαμε μερίδιο από τα έσοδα του τέλους ανθεκτικότητας. Πρόκειται για παγκόσμια πρωτοτυπία, αν ο νέος εκλογικός νόμος, μπορεί να πει κάποιος ότι έχει μία εφαρμογή στα νησιά Φίτζι. Η ιστορία αυτή με την αρπαγή του τέλους ανθεκτικότητας είναι μοναδική διεθνώς. Συνεχίζω, με αποφάσεις ομόφωνων ψηφισμάτων.
- Οι δήμοι δεν είχαν συμμετοχή στα έσοδα – πάνω από 9 δισ. ευρώ – του υπερπλεονάσματος. Αντίθετα, συγχωνεύονται και κλείνουν σχολεία, ΔΕΥΑ, κλείνουν ή συγχωνεύονται ή συρρικνώνονται πολύ σημαντικές δημοτικές, κοινωνικές δομές, κρίσιμες για τους πιο ευάλωτους.
- Δεν καλύφθηκαν οι δαπάνες για μια σειρά αρμοδιοτήτων που έχουν μεταφερθεί, και τώρα μας αφαιρούν και τα έσοδα από τα πρόστιμα του ΚΟΚ.
- Δεν κατάλαβα τι είπε ο Υπουργός αλλά η ομόφωνη απόφασή μας ήταν να καταργηθεί το Τέλος Ταφής. Δεν καταργήθηκε το Τέλος Ταφής Απορριμμάτων, συνεχίζουμε και το πληρώνουμε.
- Δεν φτιάχτηκε νέο Ειδικό Αναπτυξιακό Πρόγραμμα για τους δήμους, την ώρα που η ΣΑΤΑ βρίσκεται στο 12% της ΣΑΤΑ του 2010, και αυτά είναι νούμερα της ΚΕΔΕ.
- Σε όλη την Ευρώπη, αλλά και σε όλον τον δυτικό κόσμο, μας ενημερώνουν και προσπαθούν να μας οδηγήσουν σε νέες δράσεις και μέτρα, για το πώς θα ενισχύσουμε τις αρμοδιότητές μας για να κάνουμε καλύτερο χωροταξικό και αστικό σχεδιασμό. Εκτός από τη χώρα μας. Στη χώρα μας, μάς παίρνουν τις πολεοδομίες, αποκλειστήκαμε από τον σχεδιασμό της διαχείρισης απορριμμάτων, προωθώντας προτάσεις που δεν μας βρίσκουν σύμφωνους, όλοι ομόφωνα τις απορρίψαμε. Και τι έγινε, ποια είναι η νέα πρόταση, συμμετέχουμε στη νέα πρόταση; Επανάφεραν τις διατάξεις του ΝΟΚ θεσπίζοντας οικονομικό αντίτιμο για την καταστροφή των πόλεών μας.
- Παραμένουμε αποκλεισμένοι από τον ενεργειακό χώρο. Ειπώθηκε ότι πρέπει να γίνουμε ενεργειακά αυτόνομοι και να διερευνήσουμε και να διευρύνουμε τις ενεργειακές κοινότητες. Να ενημερώσω το Σώμα ότι το μοναδικό πρόγραμμα που αφορούσε ενεργειακές κοινότητες και ενεργειακή φτώχεια και δήμους, 100 εκ. ευρώ, το περίφημο φιάσκο «Απόλλων», απεντάχθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Να «διευρύνουμε» στα λόγια και τα 100 εκ. ευρώ να πηγαίνουν αλλού.
- Οι παρεμβάσεις των δήμων για τα μεγάλα προβλήματα του δημογραφικού, του στεγαστικού, των σοβαρών υποδομών, είναι υπονομευμένη από την έλλειψη θεσμικού πλαισίου και πόρων.
- Παραπέμπεται στις καλένδες η νέα πραγματική μεταρρύθμιση που ζητούσαμε με τον Κώδικα, καθώς στην καλύτερη περίπτωση οδηγούμαστε σε μια κωδικοποίηση της νομοθεσίας.
Αυτή είναι μια συνοπτική περιγραφή της γενικής κατάστασής μας και σας διαβεβαιώνω είναι πολύ μακριά απ’ όσα συμβαίνουν στην υπόλοιπη Ευρώπη. Και η ψαλίδα ανοίγει. Η κατάστασή μας περιγράφεται αυστηρά στην νέα ΄Έκθεση του Κογκρέσου του Συμβουλίου της Ευρώπης, για την Τοπική Αυτοδιοίκηση στη χώρα μας. Είναι τωρινή έκθεση, την έχετε λάβει όλοι από την ΚΕΔΕ.
Η Ελλάδα – αναφέρει – είναι ιδιαίτερα συγκεντρωτική, και η τοπική αυτοδιοίκηση περιορίζεται μόνο σε εγκρίσεις ή γνωμοδοτήσεις.
Οι τοπικές αρχές δεν διαθέτουν την εξουσία να εγκρίνουν δεσμευτικούς τοπικούς κανονισμούς, παρά μόνον σε περιορισμένες περιπτώσεις.
Οι περισσότερες τοπικές αρχές αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις προσωπικού, γεγονός που μειώνει την επιχειρησιακή τους ικανότητα.
Οι οικονομικοί πόροι των τοπικών αρχών δεν είναι ανάλογοι.
Η δημοσιονομική αυτονομία των ΟΤΑ είναι πολύ αδύναμη, η πιο αδύναμη σε όλη την Ευρώπη.
Η ελεύθερη άσκηση των καθηκόντων των δημάρχων παρεμποδίζεται από εθνική νομοθεσία που επιτρέπει την εύκολη άσκηση διώξεων εναντίον τους.
Αυτή είναι η πραγματική κατάσταση, και όχι το ότι σχεδόν πλουτίσαμε αλλά δεν το καταλάβαμε, που σχεδόν παρουσιάστηκε σήμερα από αρκετούς από την κυβέρνηση.
Την βιώνουμε όλοι στην καθημερινότητά μας.
Όταν συνωστιζόμαστε στους διαδρόμους των υπουργείων και των περιφερειών για να εξασφαλίσουμε τη χρηματοδότηση ενός έργου.
Όταν χρειάζεται να πάμε και να ξαναπάμε για να ξεπαγώσουν οι πληρωμές.
Όταν βλέπουμε περιοχές να ερημώνουν και να μην μπορούμε να κρατήσουμε τον κόσμο στον τόπο τους.
Όταν το κόκκινο ταμείο του δήμου μας δεν μάς επιτρέπει να προχωρήσουμε στις απαλλοτριώσεις που έχουμε αποφασίσει και τις σπάμε. Και εδώ βάζω ένα κρίσιμο θέμα. Τι γίνεται με τα χρήματα του Πράσινου Ταμείου; 1 δις λέγεται ότι έχει μαζευτεί. Είναι πάρα πολύ σοβαρό το θέμα, είναι δικοί μας πόροι. Γιατί δεν επιστρέφονται σε εμάς για τις απαλλοτριώσεις; Και με ποιον τρόπο προτεραιοποιούνται τα ελάχιστα έργα που τελικά χρηματοδοτούνται. Υπάρχουν διάφοροι εκπρόσωποι κομμάτων, είναι πολύ σημαντικό να παρέμβουν και να ζητηθεί άμεσα κοινοβουλευτικός έλεγχος.
Όταν παλιώνουν τα απορριμματοφόρα που μαζεύουν τα σκουπίδια και περιμένουμε μια δωρεά απορριμματοφόρου από κάποιον μεγαλύτερο δήμο. Παλεύω και εγώ, στο μέτρο του δυνατού, να δώσω εκεί που χρειάζεται, προσπαθώντας να μη δημιουργήσω και μεγάλο πρόβλημα στις ανάγκες του δήμου μας.
Όταν μας ζητούν ναυαγοσωστική μέριμνα, διαχείριση αδέσποτων, καθαρισμό οικοπέδων, πυροπροστασία, σχολικές υποδομές και το μόνο που μας μεταφέρουν είναι οι ποινικές ευθύνες.
Όταν βρισκόμαστε προ εκπλήξεων, γιατί μαθαίνουμε, για παράδειγμα, πώς θα αντιμετωπιστεί η λειψυδρία στην Στερεά Ελλάδα, από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.
Όταν,επίσης, εξωδίκως μαθαίνουμε ότι περίπου 200 απομακρυσμένες περιοχές θα χάσουν, την τελευταία δημόσιου χαρακτήρα υπηρεσία στην περιοχή τους, με το κλείσιμο των καταστημάτων των ΕΛΤΑ.
Όταν οι μικρομεσαίου μεγέθους δήμοι αποκλείονται ουσιαστικά από τις χρηματοδοτήσεις του ΕΣΠΑ.
Νομίζω σε αυτή την αίθουσα δεν υπάρχει κανείς που να μην βλέπει τον εαυτό του σε κάποια από αυτές τις εικόνες. Και δυστυχώς αυτές οι κακές εικόνες δεν εξωραΐζονται με όσα ωραία λόγια και αν βρούμε.
Αγαπητέ Πρόεδρε, δεν απαντούν στις αγωνίες μας, αλλά και στις προσδοκίες μας, δηλώσεις και ανακοινώσεις του τύπου για «σημειακού χαρακτήρα θετικά αποτελέσματα» από τις συναντήσεις μας με τους υπουργούς ή να πλέκουμε εγκώμια – όπως έγινε στην ΔΕΘ- σε μια κυβερνητική πολιτική που θεωρεί τους δήμους, θεσμούς δεύτερης κατηγορίας.
Και κυρίως, αγαπητέ Πρόεδρε, δεν απαντά στις αγωνίες και τις προσδοκίες μας, μια Κεντρική Ένωση Δήμων που δεν σέβεται τις αποφάσεις της, που τείνει να εξελιχθεί σε κλαμπ συζητήσεων που εκτονώνει τη δυσαρέσκεια και δεν αναλαμβάνει καμία δράση.
Και σας ερωτώ, εφαρμόσαμε τις αποφάσεις του περσινού μας Συνεδρίου;
Προχωρήσαμε – όπως σχεδόν ομόφωνα είχαμε σχεδιάσει – σε στοχευμένες δράσεις και πρωτοβουλίες για την ενημέρωση των δημοτών μας;
Τίποτα δεν κάναμε. Εμείς ως παράταξη ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΩΡΑ, επανειλημμένα θέσαμε το θέμα στο Διοικητικό Συμβούλιο, χωρίς καμία ανταπόκριση. Δεν μας ακολούθησαν ούτε καν στην ΔΕΘ, που όλοι οι φορείς και οι οργανώσεις διαδήλωσαν για τα αιτήματά τους.Έχουμε εξαντλήσει κάθε περιθώριο ανοχής και αντοχής, κάθε περιθώριο καλής διάθεσης για συνεννόηση και συζήτηση με την κυβέρνηση.
Τι θα κάνουμε, αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι;
Θα συνεχίσουμε να περιφέρουμε τις προτάσεις μας από συνάντηση σε συνάντηση με τους υπουργούς και από συνέδριο σε συνέδριο;
Αν συνεχίσουμε σε αυτόν τον δρόμο, υπονομεύουμε κάτι ακόμη σημαντικότερο από το μέλλον των περιοχών μας. Υπονομεύουμε την εμπιστοσύνη των συμπολιτών μας στο πρόσωπό μας και τελικά υπονομεύουμε, το πιο σημαντικό, την αξιοπρέπειά μας.
Τι θα κάνουμε λοιπόν, πώς θα προχωρήσουμε; Νομίζω ότι αυτό πρέπει να αποτελέσει το κεντρικό ερώτημα στο Συνέδριο.Τα είπαμε, τα ξαναείπαμε, έχουμε τα αιτήματα, αποφασίσαμε τι θα πράξουμε όταν αυτά που ζητάμε και συμφωνούμε δεν γίνονται πράξη!
Κανένας μας, ούτε οι πολίτες, όταν μας εμπιστεύονται, δεν θέλουν να αντιδικούμε, να εκλιπαρούμε και να βγαίνουμε στους δρόμους ούτε να χάνουμε ατελείωτες συνεδριάσεις και συζητήσεις για τα αυτονόητα.
Γι’ αυτό και είναι πάρα πολύ σημαντικό να μην συνθηκολογήσουμε με τη στασιμότητα και με τα προβλήματα. Διότι δεν πρέπει εμείς να χρεωθούμε τελικά και τον «μουτζούρη». Προσέξτε τι μας είπε σήμερα ο Υπουργός, αφού μοίρασε αλλιώς τη φτωχή πίτα. Το έχει πει και άλλες φορές. «Αυξήστε τα ανταποδοτικά τέλη, εάν θέλετε προσλήψεις, αυξήστε τα τέλη». Μα, με συγχωρείτε, με πόσους διαφορετικούς τρόπους οι πολίτες θα πληρώσουν για τα σκουπίδια, τον φωτισμό και το νερό;
Νομίζω ότι πρέπει να παλέψουμε και να μην φοβηθούμε και να κάνουμε ό,τι χρειαστεί. Να κλείσουμε τους δήμους, να βγούμε έξω, να βγούμε στους δρόμους. Όταν χρειάστηκε, γιατί ακούω μία δυσαρέσκεια από κάτω, έγινε αυτό. Και άλλα χρόνια η ΚΕΔΕ, όταν δεν μπορούσε να βρει άκρη, έκανε μια σειρά από δράσεις και παρεμβάσεις διεκδίκησης.
Είναι ένα άλμα μεγαλύτερο από τη φθορά και μια υπέρβαση που χρειάζεται τόλμη και θάρρος για να διεκδικήσουμε την ύπαρξή μας, γιατί αυτό διακυβεύεται.
Και θέλω να βάλω ένα πλαίσιο. Νομίζω ότι το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνουμε μετά το συνέδριο της Αλεξανδρούπολης είναι ένα δεκαήμερο ενημέρωσης από την ΚΕΔΕ σε όλους τους δήμους, με σύγκληση και των ΠΕΔ, προς τους πολίτες, τα κόμματα και την κυβέρνηση για τα αιτήματά μας, που είναι αιτήματα της κοινωνίας των πολιτών.
Επίσης κρίσιμο είναι να εγγραφεί στον Προϋπολογισμό, όπως εμείς ζητήσαμε τον Αύγουστο από τον Πρωθυπουργό, το ποσό των 4,5 δις. ευρώ. Θυμίζω ότι σήμερα εγγράφουμε 3,5 δις. ευρώ, που είναι κάτω και από τον «κόφτη». Ας βάλουμε στόχο να εγγραφεί στον Προϋπολογισμό το ποσό που ζητήσαμε από τον Πρωθυπουργό. Σε περίπτωση που εγγραφεί θα είναι πολύ σημαντική επιτυχία, σε περίπτωση που δεν εγγραφεί, σε συνεργασία με τους εργαζομένους, με τους φορείς, να κάνουμε συμβολικό κλείσιμο δήμων και να συγκεντρωθούμε έξω από τη Βουλή τη μέρα που θα ψηφίζεται ο Προϋπολογισμός, για να δείξουμε και να φωνάξουμε για το δίκιο μας. Αν το πιστεύουμε. Η παράταξή μας το πιστεύει.
Είναι πολύ σημαντικό, αμέσως μετά από αυτό, να γίνει μία άμεση συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου για αποτίμηση και τα επόμενα βήματα των διεκδικήσεων.
Και κλείνω με το εξής: μετά από όλα αυτά, υπάρχει και η συζήτηση για τον Κώδικα της Αυτοδιοίκησης, 17 Δεκεμβρίου. Μία φορά άκουσα για τον Κώδικα, στη Ρόδο, δεύτερη φορά αναλυτικά, μετά από έναν χρόνο στην Αλεξανδρούπολη, σήμερα. Το τελικό κείμενο πού είναι; Έχει φτάσει ο Νοέμβριος, θα έρθει το τελικό κείμενο; Σε τι επάνω συζητάμε; Μέχρι να έρθει το τελικό κείμενο, 3 θέματα που δεν πρέπει να κάνουμε βήμα πίσω.
Κανένα βήμα πίσω στο πλαίσιο άσκησης αρμοδιοτήτων που έχει καθορίσει η ίδια η ΚΕΔΕ.
Κανένα βήμα πίσω σε άλλη απώλεια θεσμοθετημένων πόρων.
Κανένα βήμα πίσω στην αλλαγή του εκλογικού νόμου. Δεν ζητήθηκε, δεν λύνει κανένα πρόβλημα, να αφήσουμε τις κουτοπονηριές.
Φίλες και φίλοι, νομίζω ότι πρέπει να είμαστε καθαροί για να μπορέσουμε να είμαστε και εποικοδομητικοί. Βάζω το πλαίσιο τις επόμενες ημέρες, για να μπορέσουμε να πάμε και μετά στους δήμους μας και να πει ο καθένας από εμάς τι διεκδίκησε και τι στήριξε, συγκεκριμένα.
Και είμαι σίγουρος πως θα φανούμε αντάξιοι, γιατί είναι δύσκολες εποχές, πάρα πολλοί δήμοι είναι στα κόκκινα, δύσκολα τα βγάζουμε πέρα, έχουμε φτάσει να ζητάμε μηνιάτικα για να κλείσουμε μισθούς, όχι για αναπτυξιακά μέτρα, να παλεύουμε για project. Πάντως, εάν πάρω χρηματοδότηση για αντιπλημμυρικό και ο διπλανός μου δήμος δεν πάρει, πάλι όλοι θα πνιγούμε.
Γι’ αυτό και πρέπει να φανούμε αντάξιοι της εμπιστοσύνης των πολιτών. Είστε πάρα πολύ έμπειροι αυτοδιοικητικοί, υπάρχει μεγάλη διάθεση και όρεξη για προσφορά, και νομίζω ότι μπορούμε να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων.
Σας ευχαριστώ πολύ.
