Υποχρηματοδότηση των σχολείων – Διαχρονικό πρόβλημα ιδιαίτερα σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης
Η υποχρηματοδότηση της εκπαίδευσης και της προσχολικής αγωγής από το κράτος αποτελεί διαχρονικό πρόβλημα, σε όλη την χώρα ιδιαίτερα σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης. Η κατάσταση στους δήμους των Βόρειων Προαστίων Αττικής παρά το γεγονός ότι οι δήμοι των Βορείων Προαστίων (όπως Μαρούσι, Κηφισιά, Χαλάνδρι, Αγία Παρασκευή, Πεύκη – Λυκόβρυση, Μεταμόρφωση, Νέα Ερυθραία, κ.ά.) θεωρούνται σχετικά προνομιούχοι, με σχετικά πιο νέα σχολεία οι εκπαιδευτικές υποδομές και υπηρεσίες αντιμετωπίζουν μεγάλα προβλήματα.
Η κρατική χρηματοδότηση προς τους δήμους για λειτουργικά έξοδα σχολείων και παιδικών σταθμών μειώνετε συνεχώς. Παράλληλα η αύξηση μαθητικού πληθυσμού, ιδιαίτερα σε περιοχές με νεαρές οικογένειες και μεταναστευτικούς πληθυσμούς οξύνουν το πρόβλημα .
Τα περισσότερα σχολεία είναι πάνω από 30 χρονιά ενώ οι ελλείψεις σε συντήρηση και υποδομές παλιές αίθουσες, ανεπαρκής εξοπλισμός, κακή ενεργειακή απόδοση, κάνουν την κατάσταση δραματική . Ενώ το κράτος δεν έχει εάν ολοκληρωμένο σχεδιασμό για την κάλυψη μελλοντικών αναγκών (π.χ. κατασκευή νέων σχολείων ή σταθμών). Χρειάζεται λοιπόν καταγραφή όλων των σχολικών και προσχολικών μονάδων με βάση τις δημογραφικές προβολές για τα επόμενα 10 χρόνια. Πρόβλεψη για νέες μονάδες σε περιοχές με πληθυσμιακή ανάπτυξη.
Για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα ίσως να χρειάζονται προτάσεις για αναζήτηση εναλλακτικών «Πηγών Χρηματοδότησης» και αξιοποίηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων (π.χ. ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης) σε συνεργασία με ιδρύματα και χορηγούς για υποδομές και εξοπλισμό. Ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων μέσω προγραμμάτων ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ και άλλων αντιστοίχων προγραμμάτων. Ταυτόχρονα η ΚΕΔΕ να διεκδίκηση αυξημένης χρηματοδότησης για τους δήμους μέλη της.
Μέσω του ψηφιακού εκσυγχρονισμού δημιουργία μιας ψηφιακής πλατφόρμας για τις ανάγκες κάθε σχολικής μονάδας (ώστε να υπάρχει διαφάνεια και συντονισμός).
Η πρόσβαση των Δήμων στα ευρωπαϊκά προγράμματα είναι ιδιαίτερα δύσκολη – Δεν υπάρχει καμία βοήθεια από το κράτος προς τους Δήμους
Δεν υπάρχει καμία βοήθεια από το κράτος προς τους Δήμους για να καταφέρουν να πάρουν προγράμματα από την Ευρώπη για τα σχολεία. Να βοηθήσει το κράτος ώστε να μπορούν οι δήμοι να ενταχθούν στις χρηματοδοτήσεις . Η πρόσβαση των δήμων (ειδικά των μικρότερων ή λιγότερο στελεχωμένων) στα ευρωπαϊκά προγράμματα είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Έτσι λόγω της έλλειψης τεχνικής υποστήριξης δεν αξιοποιούνται τα ευρωπαϊκά προγράμματα για τα σχολεία και τους παιδικούς σταθμούς.
Οι περισσότεροι δήμοι δεν έχουν εξειδικευμένο προσωπικό (τεχνικές υπηρεσίες, οικονομολόγους, προγραμματιστές έργων) για να συντάξουν φακέλους και να διαχειριστούν τα έργα. Ενώ υπάρχει μεγάλο οικονομικό πρόβλημα που οξύνει την κατάσταση, καθώς χρειάζονται μελέτες για τα έργα, που κοστίζουν.
Παράλληλα οι διαδικασίες είναι εξαιρετικά σύνθετες και χρονοβόρες. Τα απαραίτητα συνοδευτικά έγγραφα (μελέτες, εγκρίσεις, άδειες) απαιτούν χρόνο και συνεργασία πολλών υπηρεσιών. Το κράτος δεν προσφέρει ουσιαστική καθοδήγηση ή επιτελικό σχεδιασμό για την ένταξη των δήμων στα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία. Οι δήμοι αφήνονται μόνοι τους να «κυνηγούν» προγράμματα που αλλάζουν συνεχώς. Μάλιστα για πολλές δράσεις απαιτείται προχρηματοδότηση (δηλαδή να βάλει πρώτα χρήματα ο δήμος, και μετά να τα πάρει πίσω), κάτι που είναι ανέφικτο για πολλούς.
Ίσως θα πρέπει να δημιουργηθεί μια Δομή «Εθνικής Υποστήριξης Δήμων» για ευρωπαϊκά έργα με εξειδικευμένους συμβούλους , με πρότυπες μελέτες και φακέλους (π.χ. για ανακαίνιση παιδικών σταθμών ή ψηφιακό εξοπλισμό), που οι δήμοι να προσαρμόζουν εύκολα. Να απλοποιηθούν οι διαδικασίες και να υπάρχει μνήμη συνεργασία με τις Περιφέρειες για γρηγορότερη απορρόφηση κονδυλίων. Να δίνετε προτεραιότητα σε σχολικές μονάδες και κοινωνικές υποδομές στα προγράμματα ΕΣΠΑ και Ταμείου Ανάκαμψης.
Απών η ΚΤΥΠ Α.Ε από τα σχολεία
Ταυτόχρονα η απουσία του (Οργανισμού Σχολικών Κτιρίων, σήμερα ΚΤΥΠ Α.Ε.) που δεν έχει , ενώ έπρεπε να είχε, σχολικό υλικό όργανα χημείας η φυσικής αλλά και θρανία βιβλιοθήκες που οι δήμοι πρέπει να περνούν μόνοι τους για τα σχολεία τους κάνει την κατάσταση απελπιστική.
Οι Κτιριακές Υποδομές Α.Ε. είναι θεσμικά υπεύθυνος φορέας όχι μόνο για την κατασκευή σχολείων, αλλά και για τον εξοπλισμό τους:
Έδρανα και θρανία, εξοπλισμός εργαστηρίων (Φυσικής, Χημείας, Πληροφορικής), βιβλιοθήκες και ράφια, μέσα οπτικοακουστικής εκπαίδευσης κλπ. Στην πράξη, όμως, δεν παρέχει τίποτα από αυτά. Η ευθύνη μεταφέρεται παράνομα και άτυπα στους Δήμους, οι οποίοι καλούνται να ανταποκριθούν για ακόμα μια φορά χωρίς εξειδικευμένο προσωπικό επιβαρυνόμενοι οικονομικά, με αποτέλεσμα να προσπαθούν να καλύψουν τα κενά με λίγους πόρους.
Τα αποτελέσματα, σχολεία χωρίς επαρκή εξοπλισμό για σύγχρονη διδασκαλία , παλιά, φθαρμένα ή ακατάλληλα θρανία και καρέκλες, ανεπαρκή ή ανύπαρκτα εργαστήρια, δύσκολη η πρόσβαση των σχολείων σε σύγχρονες εκπαιδευτικές τεχνολογίες κλπ.
Η άποψη μας είναι ίσως η ΚΤΥΠ Α.Ε. να βρει ξανά τον ρόλο της, τον εξοπλισμό των σχολείων, σε στενή συνεργασία ΥΠΑΙΘ – ΚΤΥΠ – ΚΕΔΕ για ετήσιο προγραμματισμό υλικών και εξοπλισμού. Δημιουργία «Εθνικής Σχολικής Τράπεζας Εξοπλισμού» για ανακύκλωση και αναδιανομή υλικών με παράλληλη καταγραφή αναγκών ανά σχολείο και δημόσια διαφάνεια για το τι έχει και τι λείπει. Παράλληλα να υπάρχει η δυνατότητα έκτακτης χρηματοδότησης των δήμων για την κάλυψη βασικών αναγκών εξοπλισμού.
