Σε μια εποχή που οι γεωπολιτικές ισορροπίες επαναπροσδιορίζονται βίαια, η είδηση ότι η Ισλανδία ετοιμάζεται για δημοψήφισμα με θέμα την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί ένα ηχηρό μήνυμα.
Η δήλωση της Πρωθυπουργού, Κριστρούν Φροσταντότιρ, από τη Βαρσοβία, δεν σηματοδοτεί απλώς μια πολιτική αλλαγή στο Ρέικιαβικ, αλλά μια βαθύτερη μετατόπιση στις ανάγκες των σύγχρονων εθνών-κρατών μπροστά στην αβεβαιότητα.
Από το «Όχι» του 2013 στην ανάγκη του 2026
Το 2013, η Ισλανδία εγκατέλειψε τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, θεωρώντας ότι η εθνική της κυριαρχία και ο έλεγχος των αλιευτικών της ζωνών ήταν σημαντικότερα από τη συμμετοχή στην ευρωπαϊκή οικογένεια.
Ωστόσο, ο χρόνος και οι συνθήκες λειτούργησαν ως καταλύτες. Ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία και η ραγδαία αύξηση του κόστους διαβίωσης ανάγκασαν τους Ισλανδούς να επανεκτιμήσουν την ασφάλεια που προσφέρει η ευρωπαϊκή ομπρέλα και, κυρίως, η σταθερότητα του ευρώ.
Τι σημαίνει αυτό για την Ευρωπαϊκή Ένωση;
Για τις Βρυξέλλες, η πιθανή επιστροφή της Ισλανδίας είναι μια τεράστια ηθική και στρατηγική νίκη.
Στρατηγική στην Αρκτική: Η Ισλανδία είναι το «κλειδί» για τον έλεγχο του Βόρειου Ατλαντικού και της Αρκτικής, μια περιοχή που αποκτά τεράστια σημασία λόγω των νέων εμπορικών δρόμων και των φυσικών πόρων.
Ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Αφηγήματος: Μετά το Brexit, η ένταξη μιας ευημερούσας χώρας όπως η Ισλανδία αποδεικνύει ότι η ΕΕ παραμένει ο ισχυρότερος πόλος έλξης για σταθερότητα και ευημερία.
Η Στάση των ΗΠΑ: Ένας Σύμμαχος στο «Μάτι» του Ατλαντικού
Παρόλο που η Ισλανδία είναι ήδη μέλος του ΝΑΤΟ, η ένταξή της στην ΕΕ ενδιαφέρει άμεσα την Ουάσιγκτον.
Για την Αμερική, μια Ισλανδία πλήρως ενσωματωμένη στις ευρωπαϊκές δομές σημαίνει:
Μεγαλύτερη Ασφάλεια: Μια πιο οχυρωμένη οικονομικά και πολιτικά Ισλανδία λειτουργεί ως ανάχωμα στη ρωσική επιρροή στον Βόρειο Ατλαντικό.
Οικονομική Σταθερότητα: Η ευθυγράμμιση της Ισλανδίας με τους ευρωπαϊκούς κανόνες διευκολύνει τις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις.
Το Μάθημα της Ισλανδίας
Ως Edisorama.gr, παρατηρούμε ότι η περίπτωση της Ισλανδίας μας διδάσκει κάτι πολύ σημαντικό:
Κανένα κράτος δεν είναι πλέον “νησί” στην παγκόσμια οικονομία. Η αύξηση του κόστους ζωής, που βιώνουμε και εμείς στην Ελλάδα, είναι αυτή που τελικά καθορίζει την εξωτερική πολιτική. Οι Ισλανδοί δεν έγιναν ξαφνικά “λάτρεις των Βρυξελλών”· έγιναν ρεαλιστές. Κατάλαβαν ότι σε έναν κόσμο γεμάτο συγκρούσεις και πληθωρισμό, η μοναχική πορεία είναι επικίνδυνη πολυτέλεια.
Το επερχόμενο δημοψήφισμα δεν θα αφορά μόνο την ΕΕ, αλλά το αν οι πολίτες προτιμούν την απόλυτη αυτονομία ή τη συλλογική ασφάλεια. Είναι ένα δίλημμα που θα δούμε να επαναλαμβάνεται σε πολλές χώρες τα επόμενα χρόνια.
