Μια νέα περίοδος αβεβαιότητας ξεκινά για το παγκόσμιο εμπόριο μετά την πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να ακυρώσει τους «ανταποδοτικούς» δασμούς του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Παρά τη δικαστική ανατροπή, η Ουάσινγκτον επιχειρεί να καθησυχάσει τους εταίρους της, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απαιτεί την τήρηση των συμφωνηθέντων.
Το Δικαστικό «Όχι» και η Άμεση Αντίδραση Τραμπ
Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε την Παρασκευή ότι η εκτελεστική εξουσία δεν μπορεί να επιβάλλει δασμούς χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου, ακυρώνοντας τη χρήση του νόμου IEEPA του 1977 που επέτρεπε παρεμβάσεις σε περιπτώσεις «έκτακτης οικονομικής ανάγκης».
Ωστόσο, η αντίδραση του Λευκού Οίκου ήταν ακαριαία:
Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε νέο διάταγμα για παγκόσμιο δασμό 10%, τον οποίο ανέβασε το Σάββατο στο 15%.
Το μέτρο αναμένεται να τεθεί σε ισχύ στις 24 Φεβρουαρίου για διάστημα 150 ημερών.
Ο Αμερικανός Αντιπρόσωπος για το Εμπόριο, Τζέιμισον Γκριρ, υποστήριξε ότι το Κογκρέσο έχει μεταβιβάσει στο παρελθόν μεγάλες εξουσίες στον Πρόεδρο, αν και παραδέχθηκε ότι τα εναλλακτικά εργαλεία στερούνται την «ευελιξία» του νόμου IEEPA.
Η Στάση της Ουάσινγκτον: «Οι Συμφωνίες Ισχύουν»
Ο Τζέιμισον Γκριρ, σε συνεντεύξεις του στα δίκτυα CBS και ABC, τόνισε ότι οι υπάρχουσες εμπορικές συμφωνίες με την ΕΕ, την Κίνα και άλλες χώρες θα παραμείνουν σε ισχύ.
Σχέσεις με Κίνα: Η συνάντηση Τραμπ – Σι Τζινπίνγκ τον Απρίλιο δεν θα έχει χαρακτήρα αντιπαράθεσης, αλλά στόχο τη διασφάλιση της αγοράς αμερικανικών προϊόντων (αγροτικά, αεροσκάφη Boeing) και την προμήθεια σπάνιων γαιών.
Δέσμευση: Οι ΗΠΑ δηλώνουν έτοιμες να τηρήσουν τις συμφωνίες και καλούν τους εταίρους τους να πράξουν το ίδιο.
Αυστηρό Μήνυμα από τις Βρυξέλλες: «Η Συμφωνία είναι Συμφωνία»
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντέδρασε έντονα, ζητώντας «πλήρη διαύγεια» για τις προθέσεις των ΗΠΑ.
Σε δήλωσή της, η Κομισιόν υπογράμμισε:
Τήρηση Δεσμεύσεων: Η ΕΕ αναμένει από τις ΗΠΑ να σεβαστούν την κοινή δήλωση του Αυγούστου 2025, τονίζοντας ότι τα ευρωπαϊκά προϊόντα δεν πρέπει να επιβαρυνθούν με αυξήσεις δασμών πέραν των συμφωνηθέντων ορίων.
Οικονομικές Επιπτώσεις: Οι δασμοί χαρακτηρίζονται ως «φόροι» που αυξάνουν το κόστος για καταναλωτές και επιχειρήσεις, ενώ η απρόβλεπτη εφαρμογή τους υπονομεύει τη σταθερότητα των διεθνών αλυσίδων εφοδιασμού.
Διπλωματική Κινητοποίηση: Το Σάββατο 21 Φεβρουαρίου, ο Επίτροπος Μάρος Σέφτσοβιτς είχε συνομιλίες με τους Αμερικανούς αξιωματούχους Τζέιμισον Γκριρ και Χάουρντ Λούτνικ για τον συντονισμό των επόμενων κινήσεων.
Η ΕΕ ξεκαθαρίζει ότι προτεραιότητά της είναι ένα προβλέψιμο εμπορικό περιβάλλον, διαμηνύοντας παράλληλα ότι θα προστατεύσει πλήρως τα συμφέροντά της.
