Η πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να κρίνει παράνομους τους περισσότερους από τους σαρωτικούς δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί ένα πρωτοφανές “ρήγμα” στις σχέσεις του Προέδρου με το δικαστικό σώμα.
Παρά τη συντηρητική πλειοψηφία του Δικαστηρίου, η ετυμηγορία υπήρξε καταπέλτης, προκαλώντας τριγμούς στις διεθνείς αγορές και θέτοντας εν αμφιβόλω την οικονομική στρατηγική της Ουάσιγκτον.
Η Αντεπίθεση του Προέδρου: Το Διάταγμα του 10%
Αγνοώντας επιδεικτικά την δικαστική κρίση, ο Τραμπ πέρασε στην αντεπίθεση με μια κίνηση που αγγίζει τα όρια της συνταγματικής κρίσης:
Νέος Παγκόσμιος Δασμός: Ανακοίνωσε την υπογραφή διατάγματος για πρόσθετο δασμό 10% σε όλα τα εισαγόμενα προϊόντα, επικαλούμενος το Άρθρο 122.
Άρνηση Επιστροφών: Ξεκαθάρισε ότι το κράτος δεν πρόκειται να επιστρέψει ούτε σεντ από τα δισεκατομμύρια που έχουν ήδη εισπραχθεί, προειδοποιώντας για πολυετείς δικαστικές μάχες.
Ρητορική Συνωμοσίας: Χωρίς τεκμήρια, ο Αμερικανός Πρόεδρος άφησε αιχμές για “ξένο δάκτυλο” που επηρέασε τους δικαστές, κλιμακώνοντας την επίθεση κατά των θεσμών.
Το Νομικό “Οπλοστάσιο” και τα Όριά του
Η σύγκρουση εστιάζει στην ερμηνεία του νόμου. Ενώ ο Τραμπ επιχειρεί να παρακάμψει το Κογκρέσο, η νομική πραγματικότητα είναι διαφορετική:
Η ουσία της απόφασης: Ο αρχιδικαστής Τζον Ρόμπερτς, βασιζόμενος σε νομολογία από το 1824 (Gibbons v. Ogden), ξεκαθάρισε ότι οι δασμοί είναι μορφή φορολογίας. Σύμφωνα με το Σύνταγμα των ΗΠΑ, η εξουσία επιβολής φόρων ανήκει αποκλειστικά στο Κογκρέσο, όχι στον Πρόεδρο.
Διεθνείς Αντιδράσεις και Εσωτερική Αποδοκιμασία
Ευρωπαϊκή Ένωση: Στις Βρυξέλλες επικρατεί “παγωμένη” αναμονή. Η Κομισιόν φοβάται ότι η δικαστική ανατροπή θα τινάξει στον αέρα την εμπορική συμφωνία του περασμένου καλοκαιριού, η οποία είχε φέρει τους δασμούς στο 15%.
ΗΠΑ – Κοινή Γνώμη: Η πολιτική των δασμών φαίνεται να στερείται λαϊκού ερείσματος. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση (Washington Post/ABC News/Ipsos), το 64% των Αμερικανών αποδοκιμάζει τους χειρισμούς του Τραμπ, θεωρώντας ότι το κόστος μετακυλίεται τελικά στον καταναλωτή μέσω του πληθωρισμού.
Το Πολιτικό Διακύβευμα
Το Ανώτατο Δικαστήριο, που στο παρελθόν είχε στηρίξει τον Τραμπ σε θέματα μετανάστευσης και κρατικών περικοπών, έθεσε πλέον ένα σαφές όριο στις “υπερεξουσίες” του.
Η επιμονή του Προέδρου να αγνοεί τη δικαιοσύνη και το Κογκρέσο δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο για τη λειτουργία της αμερικανικής δημοκρατίας.
