Παρά τη δυναμική ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας, η οποία το 2024 αναπτύχθηκε με ρυθμό 2,3% (υπερδιπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου που περιορίστηκε στο 1%), οι εσωτερικές γεωγραφικές αποκλίσεις παραμένουν χαοτικές.
Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat αναδεικνύουν ένα ανησυχητικό παράδοξο: ενώ η χώρα κινείται ανοδικά, ένα μεγάλο τμήμα της περιφέρειας παραμένει εγκλωβισμένο σε συνθήκες οικονομικής υστέρησης.
Το “Βαρόμετρο” του Βορείου Αιγαίου
Η περιφέρεια του Βορείου Αιγαίου βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσμενή θέση, καταλαμβάνοντας την 4η χαμηλότερη θέση σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση των “27”. Με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ (σε μονάδες αγοραστικής δύναμης) να αγγίζει μόλις το 42,1% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, η περιοχή ανταγωνίζεται σε επίπεδα φτώχειας μόνο τις γαλλικές υπερπόντιες κτήσεις (Μαγιότ, Γουιάνα) και τη βουλγαρική περιφέρεια Σεβεροζαπάντεν.
Η Αττική ως Εξαίρεση στον Κανόνα
Στον αντίποδα, η Αττική παραμένει η μοναδική ελληνική περιφέρεια που “συνομιλεί” με τα ευρωπαϊκά δεδομένα, φτάνοντας στο 95,5% του μέσου όρου της Ε.Ε. Η κυριαρχία της αναδεικνύει το συγκεντρωτικό μοντέλο της χώρας, καθώς η απόσταση από τη δεύτερη πλουσιότερη περιφέρεια, το Νότιο Αιγαίο (69,8%), παραμένει χαοτική.
Οι Περιφέρειες κάτω από το “Όριο Ασφαλείας”
Σχεδόν οι μισές ελληνικές περιφέρειες (5 από τις 12) βρίσκονται κάτω από το κρίσιμο όριο του 50% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για στοχευμένες επενδύσεις:
Η Τάση της Ανάπτυξης: Ποιοι “τρέχουν” ταχύτερα;
Το 2024 δεν ήταν μια στάσιμη χρονιά. Όλες οι ελληνικές περιφέρειες σημείωσαν άνοδο, με τη Στερεά Ελλάδα να πρωταγωνιστεί με μια εντυπωσιακή αύξηση 5,5%. Αξιοσημείωτη είναι η προσπάθεια της Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης (+2,9%) και της Θεσσαλίας (+2,6%), οι οποίες, παρά το χαμηλό σημείο εκκίνησης, επιδεικνύουν ισχυρή ανθεκτικότητα. Στον αντίποδα, η Δυτική Μακεδονία παρέμεινε ουσιαστικά στάσιμη με οριακή άνοδο 0,2%.
Το Ευρωπαϊκό Πανόραμα: Από την Ιρλανδία στο Λουξεμβούργο
Η σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη αποκαλύπτει τις τεράστιες αποστάσεις που χωρίζουν τον ευρωπαϊκό Νότο από τα μεγάλα χρηματοοικονομικά κέντρα.
Η Ιρλανδία κυριαρχεί με δύο περιφέρειες (Ανατολική και Νότια) να ξεπερνούν το 200% και το 260% αντίστοιχα, κυρίως λόγω της παρουσίας πολυεθνικών κολοσσών.
Το Λουξεμβούργο ακολουθεί σταθερά στη δεύτερη θέση (244,6%).
Η Ελλάδα του 2024 παρουσιάζει μια εικόνα θετικής αδράνειας. Η οικονομία στο σύνολό της κερδίζει έδαφος και συγκλίνει με την Ευρώπη, όμως ο πλούτος αυτός δεν διαχέεται ισομερώς. Η “ψαλίδα” μεταξύ Αττικής και Βορείου Αιγαίου παραμένει το μεγαλύτερο διαρθρωτικό αγκάθι για την κοινωνική συνοχή της χώρας.
Τα στοιχεία βασίζονται στις Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης (PPS), οι οποίες εξαλείφουν τις διαφορές στα επίπεδα τιμών μεταξύ των χωρών, επιτρέποντας μια δίκαιη σύγκριση του πραγματικού βιοτικού επιπέδου.
