Στο μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο του 2026, η σύγκλιση Αθήνας, Λευκωσίας και Τελ Αβίβ δεν αποτελεί πλέον μια απλή διπλωματική σύμπνοια, αλλά έναν ενιαίο αμυντικό οργανισμό.
Η ανάλυση της Natalia Potera αναδεικνύει τη μετάβαση από τις θεωρητικές διακηρύξεις στην οικοδόμηση ενός «ψηφιακού και φυσικού τείχους» που επανακαθορίζει τις ισορροπίες ισχύος απέναντι στην Τουρκία.
Το Δόγμα «3+1» και η Ομπρέλα των ΗΠΑ
Η πρόσφατη 10η Τριμερής Σύνοδος (Δεκέμβριος 2025) λειτούργησε ως καταλύτης για τη θωράκιση της περιοχής.
Η συμμετοχή των ΗΠΑ στο σχήμα «3+1» προσδίδει στον άξονα μια διάσταση «μίνι-ΝΑΤΟ», εστιάζοντας σε τρεις πυλώνες:
Deep Battle Interoperability: Πλήρης διασύνδεση των συστημάτων διοίκησης και ελέγχου.
Τεχνολογική Υπεροχή: Μεταφορά τεχνογνωσίας από το Ισραήλ για την αντιμετώπιση drones (anti-UAV).
Energy Security: Δημιουργία ενεργειακών κόμβων που παρακάμπτουν τον τουρκικό έλεγχο, διασφαλίζοντας την ενεργειακή αυτονομία της Ευρώπης.
Η Αμυντική Αντεπίθεση: «Ασπίδα του Αχιλλέα» vs «Χάλυβδινος Θόλος»
Η Ελλάδα και η Κύπρος υιοθετούν το ισραηλινό μοντέλο «άρνησης πρόσβασης» (A2/AD) για να εξουδετερώσουν την τουρκική αριθμητική υπεροχή:
Η Τουρκική «Αντι-περικύκλωση» και η Γαλάζια Πατρίδα
Η Άγκυρα, βλέποντας τον αποκλεισμό της από τα ενεργειακά project (EastMed, Great Sea Interconnector), αντιδρά με μια στρατηγική βάθους. Η προσέγγιση με το Κάιρο και η στρατιωτική παρουσία στη Λιβύη αποτελούν προσπάθειες να «σπάσει» ο άξονας Ελλάδας-Ισραήλ. Το δόγμα της Mavi Vatan (Γαλάζια Πατρίδα) παραμένει ο κεντρικός πυλώνας της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, θεωρώντας κάθε κίνηση στα 12 ναυτικά μίλια ως αιτία πολέμου (casus belli).
2026-2027: Το Ορόσημο των Ευρωπαϊκών Προεδριών
Με την Κύπρο και την Ελλάδα να αναλαμβάνουν τα ηνία της ΕΕ το 2026 και 2027 αντίστοιχα, η Ανατολική Μεσόγειος αναβαθμίζεται σε ευρωπαϊκό σύνορο ασφαλείας.
IMEC: Ο οικονομικός διάδρομος Ινδίας-Ευρώπης βρίσκει στην Ελλάδα και το Ισραήλ τις πύλες εισόδου του.
Κυβερνοασφάλεια: Η συνεργασία επεκτείνεται στην προστασία των υποθαλάσσιων καλωδίων οπτικών ινών, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του παγκόσμιου διαδικτύου.
Ο άξονας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ δεν είναι πλέον μια αμυντική αντίδραση, αλλά μια πρωτοβουλία διαμόρφωσης του μέλλοντος. Η «πολυεπίπεδη αποτροπή» που οικοδομείται αναγκάζει την Τουρκία είτε να προσαρμοστεί σε ένα πλαίσιο διεθνούς νομιμότητας είτε να απομονωθεί στρατηγικά.
