Με ένα εντυπωσιακό ταμειακό πλεόνασμα άνοιξε η οικονομική χρονιά για το ελληνικό δημόσιο. Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία του Ιανουαρίου 2026, το πρωτογενές πλεόνασμα εκτινάχθηκε στα 3,51 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας κατά πολύ τον αρχικό στόχο των 1,75 δισ. ευρώ, ενώ τα φορολογικά έσοδα κινήθηκαν με θετικό πρόσημο.
Η Εικόνα των Εσόδων και ο Ρόλος της «Εγνατίας Οδού»
Τα συνολικά έσοδα του κράτους παρέμειναν σταθερά εντός των προβλέψεων, με ελαφρά ανοδικές τάσεις.
Καθαρά Έσοδα: Διαμορφώθηκαν στα 6,136 δισ. ευρώ, σημειώνοντας οριακή υπέρβαση 0,5% έναντι του στόχου.
Φορολογικά Έσοδα: Ανήλθαν σε 6,207 δισ. ευρώ, ενισχυμένα κατά 1,2% (+71 εκατ. ευρώ).
Ειδικές Συναλλαγές: Ο Ιανουάριος επηρεάστηκε από την ολοκλήρωση της σύμβασης παραχώρησης της Εγνατίας Οδού. Συγκεκριμένα, καταγράφηκε ποσό 306 εκατ. ευρώ από ΦΠΑ, το οποίο όμως συνοδεύτηκε από ισόποση επιστροφή φόρου, οδηγώντας τις συνολικές επιστροφές εσόδων στα 795 εκατ. ευρώ (αυξημένες κατά 304 εκατ. ευρώ από τον στόχο).
Γιατί Υπάρχει Τόσο Μεγάλη Απόκλιση στο Πλεόνασμα;
Παρά την εντυπωσιακή εικόνα του πλεονάσματος των 3,5 δισ. ευρώ, το οικονομικό επιτελείο διευκρινίζει ότι η διαφορά αυτή οφείλεται κυρίως σε τεχνικούς παράγοντες και όχι σε μόνιμη υπεραπόδοση. Η απόκλιση εξηγείται από την υποεκτέλεση των δαπανών, η οποία έφτασε το 30,7% (-1,71 δισ. ευρώ).
Οι βασικές αιτίες αυτής της υποεκτέλεσης είναι:
Ετεροχρονισμός Μεταβιβάσεων: Ποσό ύψους 1,272 δισ. ευρώ που προοριζόταν για φορείς της Γενικής Κυβέρνησης (όπως οι Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης) δεν καταβλήθηκε τον Ιανουάριο, αλλά μεταφέρθηκε για τους επόμενους μήνες.
Επενδυτικές Πληρωμές: Παρατηρήθηκε καθυστέρηση πληρωμών ύψους 379 εκατ. ευρώ στο σκέλος των επενδύσεων.
Πραγματική Υπέρβαση: Αν εξαιρεθούν αυτοί οι τεχνικοί ετεροχρονισμοί, η πραγματική δημοσιονομική υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα υπολογίζεται σε πιο συγκρατημένα επίπεδα, περίπου στα 108 εκατ. ευρώ.
Σύγκριση με το Παρελθόν και Στόχοι
Το 2026 ξεκίνησε με πολύ καλύτερους οιωνούς σε σχέση με το 2025.
Ισοζύγιο: Πλεόνασμα 2,287 δισ. ευρώ (έναντι 758 εκατ. ευρώ τον Ιανουάριο του 2025).
Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ): Τα έσοδα ανήλθαν σε 139 εκατ. ευρώ, ελαφρώς πάνω από τον στόχο.
Σημαντική Σημείωση: Τα στοιχεία αυτά αφορούν την Κεντρική Διοίκηση σε ταμειακή βάση. Το τελικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης (που περιλαμβάνει Δήμους, Ασφαλιστικά Ταμεία κ.λπ.) διαφοροποιείται, καθώς ακολουθεί διαφορετικούς λογιστικούς κανόνες.
Επόμενα Βήματα
Με την έκδοση του οριστικού δελτίου εκτέλεσης του προϋπολογισμού, θα υπάρξει η ακριβής κατανομή των εσόδων ανά κατηγορία. Προς το παρόν, η προτεραιότητα του οικονομικού έτους δίνεται στην εξόφληση απλήρωτων υποχρεώσεων προηγούμενων ετών και στην ομαλή ροή των πολυετών δαπανών.
