Σε ένα κλίμα προσεκτικής προσέγγισης και διπλωματικής κινητικότητας, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έδωσε το στίγμα των προθέσεών του λίγο πριν υποδεχθεί τον Κυριάκο Μητσοτάκη στην Άγκυρα.
Ο Τούρκος Πρόεδρος, υιοθετώντας έναν ασυνήθιστα ήπιο τόνο, παρουσίασε την Τουρκία ως έναν πυλώνα σταθερότητας που επιδιώκει την κοινή ευημερία στην περιοχή.
Οι βασικοί άξονες της ομιλίας του
Ο Ερντογάν υπογράμμισε ότι η εξωτερική πολιτική της χώρας του δεν είναι μονοδιάστατη, συνδέοντας την επίσκεψη του Έλληνα Πρωθυπουργού με τις επαφές που ακολουθούν με τον Σέρβο Πρόεδρο, Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Τα κύρια σημεία της τοποθέτησής του ήταν:
Η Αρχή της Αμοιβαιότητας: «Ό,τι επιθυμούμε για εμάς, το θέλουμε και για τους γείτονές μας», δήλωσε χαρακτηριστικά, θέτοντας την ειρήνη, την ασφάλεια και την ανάπτυξη ως κοινούς στόχους.
Διπλωματία χωρίς «Κόμπλεξ»: Τόνισε πως η Τουρκία συνομιλεί με όλους τους δρώντες της περιοχής, χρησιμοποιώντας τόσο φανερές όσο και αθόρυβες διπλωματικές οδούς για την επίτευξη σταθερότητας.
Ο «Άνεμος της Τουρκίας»: Περιέγραψε μια αυξημένη επιρροή της Άγκυρας στα διεθνή δρώμενα, την οποία όμως παρουσίασε ως εργαλείο αδελφοσύνης και όχι αντιπαράθεσης.
Ανάλυση και Νέα Στοιχεία από την Έρευνα
Η τρέχουσα στροφή στην ρητορική του Ερντογάν δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με πρόσφατες αναλύσεις διεθνών think-tanks και τα δεδομένα της διπλωματικής έρευνας, η στάση αυτή εξυπηρετεί συγκεκριμένους στόχους:
Η «Θετική Ατζέντα» και η Οικονομία
Μετά τη Διακήρυξη των Αθηνών (Δεκέμβριος 2023), οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει να εστιάσουν σε τομείς χαμηλής πολιτικής πίεσης, όπως ο τουρισμός, η ενέργεια και το εμπόριο.
Η έρευνα δείχνει ότι η Τουρκία καίγεται για την εισροή ξένων επενδύσεων και τη διατήρηση της ηρεμίας στο Αιγαίο, ώστε να διευκολυνθεί η τελωνειακή ένωση με την ΕΕ.
Μείωση της Έντασης στο Πεδίο
Στατιστικά στοιχεία των τελευταίων μηνών καταγράφουν μηδενικές σχεδόν παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου από τουρκικά μαχητικά, μια έμπρακτη εφαρμογή του κλίματος που περιέγραψε ο Ερντογάν στην ομιλία του.
Ο Παράγοντας «ΗΠΑ και F-16»
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η «ειρηνική» ρητορική προς την Ελλάδα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ομαλή ροή των εξοπλιστικών προγραμμάτων της Τουρκίας από το Κογκρέσο των ΗΠΑ, το οποίο παρακολουθεί στενά τη συμπεριφορά της Άγκυρας προς τους συμμάχους του ΝΑΤΟ.
Η δήλωση «θέλουμε ειρήνη για τους γείτονές μας» αποτελεί ένα επικοινωνιακό «περιτύλιγμα» μιας βαθύτερης ανάγκης για γεωπολιτική ηρεμία, η οποία επιτρέπει στην Τουρκία να ανακάμψει οικονομικά και να επαναδιαπραγματευτεί τη σχέση της με τη Δύση.