Η Γερμανία διατηρεί το δεύτερο μεγαλύτερο απόθεμα χρυσού στον κόσμο, μια κληρονομιά των οικονομικών πλεονασμάτων των δεκαετιών του ’50 και ’60.
Ωστόσο, η παραδοσιακή εμπιστοσύνη προς το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα κλονίζεται, καθώς κορυφαίοι οικονομικοί αναλυτές και θεσμικοί φορείς ζητούν την πλήρη αποδέσμευση των αποθεμάτων από τα αμερικανικά θησαυροφυλάκια.
Τα στοιχεία της «Χρυσής» εξάρτησης
Σήμερα, η Γερμανία διαθέτει συνολικά αποθέματα αξίας περίπου 450 δισ. ευρώ. Η κατανομή τους αναδεικνύει μια προσπάθεια εξισορρόπησης, η οποία όμως πλέον αμφισβητείται:
51% φυλάσσεται στη Φρανκφούρτη (Bundesbank)
37% (1.236 τόνοι, αξίας 164 δισ. ευρώ) παραμένει στη Federal Reserve της Νέας Υόρκης.
12% βρίσκεται στην Τράπεζα της Αγγλίας στο Λονδίνο
Γεωπολιτική αστάθεια και ο παράγοντας «Τραμπ»
Η συζήτηση για τον επαναπατρισμό του χρυσού δεν είναι πλέον περιθωριακή. Ενώ παλαιότερα το αίτημα εκφραζόταν κυρίως από το εθνοκεντρικό AfD, πλέον σοβαροί ακαδημαϊκοί όπως ο Εμάνουελ Μενχ (πρώην στέλεχος της Bundesbank) προειδοποιούν για τους κινδύνους.
«Η στρατηγική ανεξαρτησία της Ευρώπης απαιτεί τον πλήρη έλεγχο των περιουσιακών της στοιχείων», τονίζει ο Μενχ, χαρακτηρίζοντας «επικίνδυνη» την παραμονή του χρυσού σε αμερικανικό έδαφος υπό μια απρόβλεπτη διακυβέρνηση.
Οι ανησυχίες εντάθηκαν μετά από ακραίες διπλωματικές κινήσεις, όπως το ενδιαφέρον των ΗΠΑ για την αγορά της Γροιλανδίας, το οποίο ερμηνεύτηκε από τον Μίχαελ Γιέγκερ (Ένωση Ευρωπαίων Φορολογουμένων) ως δείγμα μιας αμερικανικής πολιτικής που δεν σέβεται την κυριαρχία των συμμάχων της.
Ιστορικό Πλαίσιο: Η Επιχείρηση «Repatriate Gold»
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Γερμανία είχε ξεκινήσει ένα μεγάλο πρόγραμμα επαναπατρισμού το 2013, ολοκληρώνοντας το 2017 τη μεταφορά 674 τόνων από το Παρίσι και τη Νέα Υόρκη στη Φρανκφούρτη.
Γιατί τώρα; Παρά τις διαβεβαιώσεις του Προέδρου της Bundesbank, Γιόαχιμ Νάγκελ, ότι ο χρυσός είναι ασφαλής, η ενεργειακή κρίση και ο πόλεμος στην Ουκρανία έχουν καταστήσει τον χρυσό το «τελευταίο καταφύγιο».
Το ρίσκο των κυρώσεων: Η πρόσφατη δέσμευση των ρωσικών συναλλαγματικών αποθεμάτων από τη Δύση λειτούργησε ως υπενθύμιση: αν οι σχέσεις ΗΠΑ-ΕΕ διαρραγούν, ο χρυσός θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως μέσο πίεσης.
Για το Βερολίνο, ο χρυσός δεν είναι απλώς ένα οικονομικό μέγεθος, αλλά ένα εργαλείο εθνικής κυριαρχίας. Η πίεση για την επιστροφή και των τελευταίων 1.236 τόνων από τη Νέα Υόρκη αντανακλά μια βαθύτερη κρίση εμπιστοσύνης στη διατλαντική συμμαχία, με τη Γερμανία να επιδιώκει να θωρακίσει το μέλλον της μακριά από τις πολιτικές παλινδρομήσεις της Ουάσιγκτον.
