Στην ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (WEF) στο Νταβός, στις 21 Ιανουαρίου 2026, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δεν επέλεξε τον δρόμο της διπλωματικής αβρότητας. Αντιθέτως, μετέτρεψε την αξίωση για την απόκτηση της Γροιλανδίας από κεντρικό πολιτικό ζήτημα σε άμεσο διπλωματικό αίτημα, ανατρέποντας τις προσδοκίες όσων ήλπιζαν σε μια πιο παραδοσιακή προσέγγιση των διατλαντικών σχέσεων.
Το «Όχι» στο Leasing και η συναλλακτική διπλωματία
Ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι δεν αναζητά μια απλή εμπορική συμφωνία ή μια μακροχρόνια μίσθωση (leasing). Με τη φράση «κανείς δεν θα πεθάνει για να υπερασπιστεί ένα leasing», έκοψε κάθε συζήτηση για τα σενάρια ενοικίασης 99 ετών που κυκλοφορούσαν. Για τον Αμερικανό πρόεδρο, η κυριαρχία είναι το μόνο ζητούμενο.
Η λογική του παραμένει καθαρά συναλλακτική. Χαρακτήρισε την παραχώρηση της Γροιλανδίας ως ένα «πολύ μικρό αίτημα» σε αντάλλαγμα για την ασφάλεια που παρέχουν οι ΗΠΑ στην Ευρώπη επί δεκαετίες. Πρόκειται για το απόλυτο «τεστ αμοιβαιότητας» για το ΝΑΤΟ.
Η Οικονομία της «Μη Βίας»
Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες στιγμές της ομιλίας ήταν η ρητή διαβεβαίωση ότι δεν θα χρησιμοποιηθεί στρατιωτική βία.
Η αντίδραση των αγορών: Η δήλωση αυτή λειτούργησε ως «καύσιμο» για τη Wall Street, με τους δείκτες Nasdaq και S&P 500 να καταγράφουν άνοδο άνω του 1%, προσθέτοντας 600 δισ. δολάρια στην αγορά.
Ο «ήπιος» εξαναγκασμός: Η απουσία όπλων δεν σημαίνει απουσία πίεσης. Ο Τραμπ κατέστησε σαφές ότι τα εργαλεία του θα είναι οικονομικά: δασμοί και εμπορικά αντίμετρα. Η φράση του «θα το θυμόμαστε» σε περίπτωση αρνητικής απάντησης, ηχεί ως προειδοποίηση για τις μελλοντικές εμπορικές σχέσεις με τη Δανία και την ΕΕ.
Γεωστρατηγική: Ο «Χρυσός Θόλος» και ο Αρκτικός Ανταγωνισμός
Ο Τραμπ απέρριψε το αφήγημα περί «οικονομικού αρπακτικού» που αναζητά σπάνιες γαίες. Υποστήριξε ότι το ενδιαφέρον είναι αμιγώς στρατηγικό:
Ασφάλεια: Μόνο οι ΗΠΑ μπορούν να «ασφαλίσουν» την περιοχή έναντι της Ρωσίας και της Κίνας.
Αποτροπή: Η Γροιλανδία αποτελεί κομβικό σημείο για τον «Χρυσό Θόλο», το νέο αμερικανικό αντιπυραυλικό σύστημα.
Ιστορική Νομιμοποίηση: Ανασύροντας μνήμες από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, υπενθύμισε με δηκτικό τρόπο την ταχεία παράδοση της Δανίας στη ναζιστική Γερμανία, αμφισβητώντας έμμεσα την ικανότητα της Κοπεγχάγης να προστατεύσει το νησί σήμερα.
«Αιχμάλωτοι της Γεωγραφίας»
Η εμμονή του Τραμπ φαίνεται να επιβεβαιώνει τη θεωρία του Tim Marshall στο βιβλίο «Αιχμάλωτοι της Γεωγραφίας». Σε έναν κόσμο που αλλάζει, η γεωγραφία επιστρέφει ως ο απόλυτος ρυθμιστής της ισχύος.
Ενώ τα διεθνή ΜΜΕ (CNN, Guardian, NYT) μιλούν για «σκληρή» και «μαχητική» ομιλία που προκαλεί ρήγμα στις συμμαχίες, η ηγεσία του ΝΑΤΟ (μέσω του Mark Rutte) φαίνεται να αναγνωρίζει την ανάγκη προστασίας του Αρκτικού Κύκλου από τη ρωσοκινεζική επιρροή.
Η ομιλία στο Νταβός δεν ήταν απλώς μια πρόκληση. Ήταν η επίσημη ανακοίνωση μιας νέας πραγματικότητας, όπου τα σύνορα και οι στρατηγικές θέσεις επαναδιαπραγματεύονται με όρους ισχύος. Για τον Τραμπ, η Γροιλανδία δεν είναι απλώς «ένα νησί από πάγο», αλλά το κλειδί για την παγκόσμια κυριαρχία στον 21ο αιώνα.
