Μια αράχνη που ζει αποκλειστικά στο νησί Γκραν Κανάρια, η Dysdera tilosensis, προκαλεί παγκόσμιο επιστημονικό ενδιαφέρον, καθώς κατάφερε κάτι που θεωρούνταν σχεδόν αδύνατο: συρρίκνωσε το γονιδίωμά της κατά 50%, παραμένοντας ταυτόχρονα πιο εξελιγμένη από τους συγγενείς της.
Η ανακάλυψη σε αριθμούς
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Molecular Biology and Evolution, συνέκρινε την αράχνη του νησιού με την «ξαδέρφη» της από την ηπειρωτική Ευρώπη (D. catalonica):
Ηπειρωτική Αράχνη: Διαθέτει 3,3 δισεκατομμύρια ζεύγη βάσεων DNA.
Νησιωτική Αράχνη: Διαθέτει μόλις 1,7 δισεκατομμύρια ζεύγη βάσεων.
Αποτέλεσμα: Μέσα σε σύντομο (εξελικτικά) χρονικό διάστημα, το είδος των Καναρίων έχασε το μισό του γενετικό υλικό.
Γιατί αυτή η ανακάλυψη ανατρέπει τη Βιολογία;
Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες πίστευαν ότι τα είδη που απομονώνονται σε νησιά τείνουν να «μαζεύουν» άχρηστο DNA και να αυξάνουν το γονιδίωμά τους. Η Dysdera tilosensis έκανε ακριβώς το αντίθετο για τους εξής λόγους:
Υψηλή ποικιλότητα με λιγότερο DNA: Παρόλο που το γονιδίωμά της είναι «μισό», η αράχνη αυτή έχει μεγαλύτερη γενετική ποικιλότητα από την ηπειρωτική. Αυτό καταρρίπτει τη θεωρία ότι οι απομονωμένοι πληθυσμοί οδηγούνται αναγκαστικά σε γενετική εξασθένηση.
Εξελικτικός εξορθολογισμός: Αντί να προσθέσει νέο υλικό, η αράχνη φαίνεται πως έκανε ένα «ξεκαθάρισμα», αποβάλλοντας περιττές και μη λειτουργικές αλληλουχίες DNA.
Διαφορετική δομή: Η συρρίκνωση άλλαξε ακόμη και τον αριθμό των χρωμοσωμάτων της (έχει 6 αυτοσωμικά χρωμοσώματα, έναντι 4 της ηπειρωτικής).
Η επιστημονική ομάδα από τη Βαρκελώνη και το Νεσατέλ καταλήγει ότι η φυσική επιλογή λειτούργησε με έναν εξαιρετικά αυστηρό και «έξυπνο» τρόπο. Η αράχνη δεν επιβίωσε απλώς, αλλά κατάφερε να γίνει πιο «συμπαγής» και γενετικά πλούσια, αποδεικνύοντας ότι η εξέλιξη στα νησιά μπορεί να ακολουθήσει δρόμους που μέχρι τώρα η επιστήμη δεν μπορούσε να φανταστεί.
