Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ξεκαθάρισε την Πέμπτη ότι η Γαλλία θα καταψηφίσει την εμπορική συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το μπλοκ Mercosur.
Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, μόλις ένα εικοσιτετράωρο πριν από την τελική κρίση των κρατών-μελών, και αντανακλά την πλήρη πολιτική κάλυψη της χώρας απέναντι στις αντιδράσεις του αγροτικού κόσμου.
Τα κύρια σημεία της δήλωσης
Πολιτική Νομιμοποίηση: Η στάση του Μακρόν βασίζεται στην ομόφωνη απόρριψη της συμφωνίας από το γαλλικό κοινοβούλιο.
Οι διαπραγματεύσεις για τη συμφωνία αυτή διαρκούν πάνω από 25 χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει την πολυπλοκότητα και τις βαθιές διαφωνίες.
Η Γαλλία υποστηρίζει ότι η συμφωνία, όπως είναι τώρα, δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού για τους Ευρωπαίους παραγωγούς, καθώς οι χώρες της Λατινικής Αμερικής δεν υπόκεινται στους ίδιους αυστηρούς περιβαλλοντικούς και υγειονομικούς κανόνες.
Κλιμάκωση των Κινητοποιήσεων στο Παρίσι
Η ανακοίνωση έγινε ενώ το Παρίσι θυμίζει «πολιορκημένη» πόλη. Περίπου 20 τρακτέρ κατάφεραν να φτάσουν σε εμβληματικά σημεία, όπως ο Πύργος του Άιφελ και η Αψίδα του Θριάμβου, ενώ εκατοντάδες άλλα έχουν αποκλείσει βασικούς οδικούς άξονες της πρωτεύουσας.
Παρά την ένταση, η αστυνομία τηρεί στάση αναμονής για την αποφυγή επεισοδίων. Παράλληλα, η θεσμική πίεση αυξάνεται, με την πρόεδρο της γαλλικής Βουλής, Γιαέλ Μπράουν-Πιβέ, να ξεκινά κύκλο επαφών με εκπροσώπους των αγροτικών συνδικάτων για την εξεύρεση λύσης.
Τι είναι το μπλοκ Mercosur;
Η Mercosur (από τα ισπανικά Mercado Común del Sur – Κοινή Αγορά του Νότου) είναι μια περιφερειακή οργάνωση και εμπορική ένωση στη Λατινική Αμερική.
Ιδρυτικά Μέλη: Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη (η Βενεζουέλα είναι μέλος αλλά τελεί υπό αναστολή, ενώ η Βολιβία βρίσκεται σε φάση πλήρους ένταξης). Η προώθηση του ελεύθερου εμπορίου και της ρευστότητας αγαθών, ανθρώπων και κεφαλαίων μεταξύ των μελών της.
Γιατί είναι σημαντική η συμφωνία με την ΕΕ;
Αν οριστικοποιηθεί, θα δημιουργήσει μία από τις μεγαλύτερες ζώνες ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο, καλύπτοντας πάνω από 780 εκατομμύρια καταναλωτές.
Οι Ευρωπαίοι αγρότες (κυρίως οι Γάλλοι) φοβούνται ότι η αγορά θα κατακλυσθεί από φθηνό βόειο κρέας, ζάχαρη και πουλερικά από τη Λατινική Αμερική, τα οποία παράγονται με χαμηλότερο κόστος και λιγότερους περιορισμούς στη χρήση φυτοφαρμάκων.
Η Γαλλία προσπαθεί πλέον να συγκροτήσει μια «μειοψηφία αρνησικυρίας» (blocking minority) εντός της ΕΕ, αναζητώντας συμμάχους όπως η Πολωνία και η Αυστρία, ώστε να μπλοκάρει οριστικά τη συμφωνία σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η στάση της Γαλλίας δημιουργεί ένα βαθύ ρήγμα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η Γερμανία ηγείται του στρατοπέδου που επιθυμεί την άμεση επικύρωση της συμφωνίας.
Ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς και η γερμανική βιομηχανία πιέζουν έντονα για την υπογραφή.
Γερμανία θέλει να ανοίξει τις αγορές της Λατινικής Αμερικής για τις εξαγωγές αυτοκινήτων και μηχανημάτων. Το Βερολίνο υποστηρίζει ότι αν η ΕΕ δεν κλείσει τη συμφωνία, η Mercosur θα στραφεί οριστικά προς την Κίνα, μειώνοντας την επιρροή της Ευρώπης στη Νότια Αμερική.
Η συμφωνία θεωρείται κλειδί για την πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες (όπως το λίθιο) που είναι απαραίτητες για την πράσινη μετάβαση και τις μπαταρίες.
Εκτός από τη Γερμανία, τη συμφωνία στηρίζουν παραδοσιακά:
Ισπανία και Πορτογαλία: Λόγω των ισχυρών ιστορικών και γλωσσικών δεσμών με τη Λατινική Αμερική.
Ιταλία: Παρά τις κάποιες επιφυλάξεις στον αγροτικό τομέα, η ιταλική βιομηχανία βλέπει μεγάλες ευκαιρίες εξαγωγών.
Σουηδία και Τσεχία: Χώρες με φιλελεύθερη οικονομική προσέγγιση που ευνοούν το ελεύθερο εμπόριο.
Για να σταματήσει η συμφωνία, η Γαλλία χρειάζεται μια «μειοψηφία αρνησικυρίας» (τουλάχιστον 4 χώρες που αντιπροσωπεύουν το 35% του πληθυσμού της ΕΕ).
Οι πιθανοί σύμμαχοί της είναι:
Πολωνία: Έχει εκφράσει έντονες ανησυχίες για την προστασία των δικών της αγροτών.
Αυστρία: Το κοινοβούλιο της έχει ήδη ψηφίσει κατά της συμφωνίας για περιβαλλοντικούς λόγους (προστασία του Αμαζονίου).
Ιρλανδία: Ανησυχεί σφοδρά για τον αντίκτυπο των εισαγωγών βοείου κρέατος στην εγχώρια παραγωγή.
Το νομικό “παράθυρο” της Κομισιόν
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο να διασπάσει τη συμφωνία στα δύο (split agreement). Με αυτόν τον τρόπο, το εμπορικό κομμάτι θα μπορούσε να εγκριθεί μόνο με την πλειοψηφία των κρατών-μελών, παρακάμπτοντας το βέτο των εθνικών κοινοβουλίων. Αυτό είναι που εξοργίζει περισσότερο τους Γάλλους αγρότες αυτή τη στιγμή.
