Η πρόσφατη απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να αποσύρει την υποστήριξή του από τη Μαρία Κορίνα Ματσάδο, παρά τη διεθνή της ακτινοβολία και τη βράβευσή της με το Νόμπελ Ειρήνης (2025), σηματοδοτεί μια ριζική αλλαγή στην αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Ο Λευκός Οίκος φαίνεται να εγκαταλείπει το ιδεαλιστικό μοντέλο της «δημοκρατικής μετάβασης» προς όφελος ενός σκληρού ρεαλισμού (realpolitik).
Σύμφωνα με αναλύσεις και πληροφορίες από το περιβάλλον του State Department, η ρήξη δεν ήταν στιγμιαία αλλά αποτέλεσμα συσσωρευμένης δυσαρέσκειας:
Αποτυχία Πρόβλεψης: Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι η Ματσάδο παρείχε «υπερβολικά αισιόδοξες» έως ανακριβείς εκτιμήσεις για την κατάρρευση του Μαδούρο, οδηγώντας την Ουάσιγκτον σε λανθασμένους υπολογισμούς.
Η «Διπλωματία του Τηλεφώνου»: Η άρνηση της να συναντηθεί διά ζώσης με τον Ρίτσαρντ Γκρένελ στο Καράκας, παρά τις εγγυήσεις ασφαλείας, ερμηνεύτηκε ως έλλειψη πολιτικού θάρρους ή υπερβολική ακαμψία.
Έλλειψη Συγκεκριμένου Σχεδίου: Η αδυναμία της να παρουσιάσει έναν οδικό χάρτη για την ανάληψη της εξουσίας χωρίς την άμεση στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ απογοήτευσε τον Μάρκο Ρούμπιο και το επιτελείο εθνικής ασφαλείας.
Η επιλογή της Ντέλσι Ροντρίγκες ως μεταβατικής προέδρου δεν είναι τυχαία. Τα νέα στοιχεία δείχνουν ότι:
Διατήρηση της Κρατικής Δομής: Η Ροντρίγκες ελέγχει τη γραφειοκρατία και έχει διασυνδέσεις με το στράτευμα, κάτι που η αντιπολίτευση στερείται παντελώς.
Η Παράμετρος του Πετρελαίου: Για τον Τραμπ, η προτεραιότητα είναι η άμεση αποκατάσταση της ροής αργού πετρελαίου. Η Ροντρίγκες θεωρείται πρόσωπο που μπορεί να διαπραγματευτεί με τους πετρελαϊκούς κολοσσούς (όπως η Chevron) χωρίς να προκληθεί εμφύλιος σπαραγμός.
Η Στάση της Κίνας και της Ρωσίας: Υπάρχουν ενδείξεις ότι η επιλογή Ροντρίγκες λειτουργεί ως «γέφυρα» για να μην αντιδράσουν σπασμωδικά το Πεκίνο και η Μόσχα, που διατηρούν τεράστια οικονομικά συμφέροντα στη χώρα.
Η απόφαση αυτή έχει προκαλέσει «εμφύλιο» στους Ρεπουμπλικανούς της Φλόριντα. Ενώ ο Μάρκο Ρούμπιο ευθυγραμμίζεται με τον Τραμπ για λόγους σταθερότητας, άλλοι βουλευτές, όπως ο Μάριο Ντίαζ-Μπαλάρτ, επιμένουν ότι η εγκατάλειψη της Ματσάδο αποτελεί προδοσία των δημοκρατικών αξιών.
Η Ματσάδο παραμένει η πιο δημοφιλής προσωπικότητα στη Βενεζουέλα, αλλά για τον Λευκό Οίκο του 2026, η δημοφιλία δεν ισούται με την ικανότητα διακυβέρνησης. Το δόγμα “America First” προκρίνει μια λειτουργική κυβέρνηση στο Καράκας που μπορεί να υπογράψει συμβόλαια, παρά μια δημοκρατική κυβέρνηση που βρίσκεται σε εξορία.
Με βάση την τρέχουσα κατάσταση στις αρχές του 2026, η μετακίνηση του Τραμπ προς τη Ντέλσι Ροντρίγκες έχει προκαλέσει έντονη κινητικότητα στον ενεργειακό κλάδο. Οι αγορές αντιμετωπίζουν την κίνηση αυτή όχι ως πολιτική επιλογή, αλλά ως «εμπορική συμφωνία σταθεροποίησης».
Ακολουθούν τα νέα δεδομένα από το μέτωπο των πετρελαϊκών κολοσσών και της αγοράς:
-
Το «Πράσινο Φως» από τη Chevron και τη Reliance
Οι μεγάλες εταιρείες που διατήρησαν την παρουσία τους στη Βενεζουέλα (υπό ειδικές άδειες) φέρονται να πίεσαν παρασκηνιακά για μια λύση που δεν θα διέλυε πλήρως τον κρατικό μηχανισμό.
Συνέχεια Παραγωγής: Η Chevron φοβόταν ότι μια απότομη άνοδος της Ματσάδο χωρίς τον έλεγχο του στρατού θα οδηγούσε σε σαμποτάζ στις πετρελαιοπηγές και τις υποδομές της PDVSA.
Ροή Χρέους: Η επιλογή Ροντρίγκες επιτρέπει στις αμερικανικές εταιρείες να συνεχίσουν να εισπράττουν τα παλαιά χρέη της Βενεζουέλας μέσω εξαγωγών πετρελαίου, κάτι που μια πλήρης ανατροπή του κράτους θα έθετε σε κίνδυνο.
-
Η Αντίδραση των Spot Αγορών και των Τιμών
Με την είδηση της σύλληψης του Μαδούρο και τη στήριξη στη Ροντρίγκες, το WTI (West Texas Intermediate) παρουσίασε μεταβλητότητα, αλλά σταθεροποιήθηκε γρήγορα.
Premium Σταθερότητας: Οι αναλυτές της Wall Street εκτιμούν ότι η αποφυγή ενός παρατεταμένου εμφυλίου (τον οποίο προέβλεπε η CIA αν η Ματσάδο αναλάμβανε χωρίς στρατιωτική στήριξη) αφαίρεσε το «ρίσκο πολέμου» από την τιμή του βαρελιού.
Επενδυτικό Ενδιαφέρον: Hedge funds που εξειδικεύονται στα εμπορεύματα άρχισαν να τοποθετούνται ξανά σε ομόλογα της Βενεζουέλας, ποντάροντας σε μια γρήγορη άρση των κυρώσεων από την κυβέρνηση Τραμπ.
-
Το Σχέδιο Ιδιωτικοποιήσεων
Πληροφορίες αναφέρουν ότι η Ροντρίγκες έχει ήδη συζητήσει ένα «μοντέλο ιδιωτικοποιήσεων εξπρές» για επιλεγμένα κοιτάσματα στην περιοχή Orinoco.
Συμφωνία Τραμπ: Η Ματσάδο υποστήριζε μια πλήρη και διαφανή αποκρατικοποίηση μέσω διεθνών διαγωνισμών. Αντίθετα, η Ροντρίγκες φέρεται να προτείνει απευθείας αναθέσεις σε εταιρείες αμερικανικών και δυτικών συμφερόντων, κάτι που ταιριάζει περισσότερο στη συναλλακτική προσέγγιση του Τραμπ.
Το «Αγκάθι» για τις Πετρελαϊκές
Παρά την αισιοδοξία, οι νομικοί σύμβουλοι των μεγάλων εταιρειών (ExxonMobil, Shell) παραμένουν επιφυλακτικοί. Το κύριο ερώτημα είναι η νομιμότητα: Μια μεταβατική κυβέρνηση υπό τη Ροντρίγκες μπορεί να προσβληθεί νομικά στο μέλλον, αν δεν επικυρωθεί από εκλογές, θέτοντας σε κίνδυνο τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις.
Η στάση της Κίνας, ως του μεγαλύτερου πιστωτή της Βενεζουέλας
Η στάση της Κίνας, ως του μεγαλύτερου πιστωτή της Βενεζουέλας, αποτελεί τον πλέον κρίσιμο εξωτερικό παράγοντα στη νέα εξίσωση Τραμπ-Ροντρίγκες. Το Πεκίνο φαίνεται να υιοθετεί μια στάση «επιφυλακτικής συναίνεσης», καθώς οι προτεραιότητές του ευθυγραμμίζονται εν μέρει με τη νέα αμερικανική προσέγγιση.
Ακολουθούν τα κύρια σημεία της κινεζικής αντίδρασης και οι στρατηγικές της επιδιώξεις:
-
Προτεραιότητα στην Αποπληρωμή του Χρέους
Η Κίνα έχει δανείσει στη Βενεζουέλα πάνω από 60 δισεκατομμύρια δολάρια τα τελευταία 15 χρόνια, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων αποπληρώνεται με πετρέλαιο.
Η προτίμηση στη Ροντρίγκες: Για το Πεκίνο, η Ντέλσι Ροντρίγκες είναι ένα γνώριμο πρόσωπο με το οποίο έχουν διαπραγματευτεί επανειλημμένα. Η άνοδός της εγγυάται τη συνέχεια του κράτους και, κατά συνέπεια, τη συνέχιση των πληρωμών του χρέους, σε αντίθεση με μια πιθανή κυβέρνηση της αντιπολίτευσης που μπορεί να αμφισβητούσε τη νομιμότητα των παλαιών δανείων.
Αποφυγή Χάους: Η Κίνα τρέμει το ενδεχόμενο μιας πλήρους κατάρρευσης (state collapse) που θα καθιστούσε τα χρέη «αέρα».
-
Η «Σιωπηρή Συμφωνία» με την Ουάσιγκτον
Υπάρχουν ενδείξεις για παρασκηνιακές επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου σχετικά με τη Βενεζουέλα:
Κατανομή Πετρελαίου: Η Κίνα φαίνεται να δέχεται τη χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων, αρκεί να μην επηρεαστούν οι δικές της ποσοστώσεις (quotas) πετρελαίου που κατευθύνονται στα κινεζικά διυλιστήρια.
Μείωση της Ρωσικής Επιρροής: Το Πεκίνο δεν βλέπει αρνητικά τον περιορισμό του ρόλου της Μόσχας στη Βενεζουέλα, καθώς αυτό του επιτρέπει να κυριαρχήσει ως ο μοναδικός μεγάλος μη-δυτικός παίκτης στην περιοχή.
-
Επενδύσεις σε Υποδομές
Η Κίνα ενδιαφέρεται για την ανοικοδόμηση του δικτύου ηλεκτροδότησης και των τηλεπικοινωνιών της Βενεζουέλας.
Η Ροντρίγκες φέρεται να έχει υποσχεθεί στο Πεκίνο προνομιακή πρόσβαση σε συμβόλαια υποδομών, ως αντάλλαγμα για την αναγνώριση της μεταβατικής της κυβέρνησης.
Αυτό δημιουργεί ένα ιδιότυπο condominium (συνδιοίκηση) επιρροής: οι ΗΠΑ ελέγχουν το πετρέλαιο και η Κίνα τις υποδομές.
Η «Μεγάλη Εικόνα»
Η Κίνα δεν πρόκειται να εμποδίσει το σχέδιο Τραμπ, εφόσον διασφαλίζονται τα οικονομικά της συμφέροντα. Στην πραγματικότητα, η επιλογή ενός «καθεστωτικού» προσώπου όπως η Ροντρίγκες αποτελεί νίκη για το κινεζικό μοντέλο εξωτερικής πολιτικής, που προκρίνει τη σταθερότητα έναντι του εκδημοκρατισμού.
