Με την ολοκλήρωση του καθαγιασμού των υδάτων, η Ελλάδα μπαίνει στην κορύφωση του παραδοσιακού «Δωδεκαημέρου». Ειδικά στη Βόρεια Ελλάδα, τα Θεοφάνια του 2026 συνοδεύονται από έθιμα που συνδυάζουν τη χριστιανική πίστη με αρχαίες, διονυσιακές καταβολές.
Ακολουθούν τα πιο χαρακτηριστικά έθιμα που αναβιώνουν αυτές τις ημέρες:
-
Ραγκουτσάρια (Καστοριά)
Το πρώτο μεγάλο καρναβάλι της χρονιάς ξεκινά παραδοσιακά την ημέρα των Θεοφανίων (6 Ιανουαρίου) και κορυφώνεται στις 8 Ιανουαρίου (Αϊ-Γιαννιού).
Τι συμβαίνει: Οι κάτοικοι μεταμφιέζονται σε ομάδες («μπουλούκια»), φορούν τρομακτικές μάσκες και περιφέρονται στις γειτονιές της Καστοριάς με τη συνοδεία χάλκινων οργάνων.
Ο συμβολισμός: Ο θόρυβος και οι μεταμφιέσεις έχουν σκοπό να ξορκίσουν το κακό και να «ξυπνήσουν» τη φύση για τη νέα χρονιά.
-
Τα «Μπαμπούγερα» (Καλή Βρύση Δράμας)
Στο χωριό Καλή Βρύση της Δράμας, αμέσως μετά την τελετή του Μεγάλου Αγιασμού, εμφανίζονται οι «Μπαμπούγεροι».
Η αμφίεση: Άνδρες ντυμένοι με προβιές ζώων και μεγάλες κουδούνες στη μέση, κρατώντας ένα σακουλάκι με στάχτη.
Το έθιμο: Χτυπούν τις κουδούνες για να διώξουν τα «παγανά» (καλικάντζαρους) και πειράζουν τους περαστικούς, ενώ ακολουθεί παραδοσιακό γλέντι με τοπικά εδέσματα.
-
Το «Γιάλα-Γιάλα» (Ερμιόνη)
Στην Ερμιόνη της Αργολίδας, το βράδυ της παραμονής των Φώτων, οι νέοι που πρόκειται να παρουσιαστούν στο στρατό στολίζουν τις βάρκες του λιμανιού με φοίνικες.
Η τελετή: Την ημέρα των Θεοφανίων, οι νέοι φορούν παραδοσιακές ναυτικές στολές, τραγουδούν το «Γιάλα-Γιάλα» και πέφτουν στη θάλασσα για να πιάσουν τον Σταυρό, ενώ οι κάτοικοι τους επευφημούν από την προκυμαία.
-
Οι Αράπηδες (Μοναστηράκι Δράμας)
Ένα από τα πιο επιβλητικά δρώμενα της Ανατολικής Μακεδονίας.
Χαρακτηριστικά: Οι συμμετέχοντες καλύπτουν το πρόσωπό τους με μαύρα υφάσματα και φορούν ψηλές, κωνικές κάπες από δέρμα γίδας. Η παρουσία τους είναι επιβλητική και ο ήχος από τις βαριές κουδούνες τους αντηχεί σε όλο το χωριό, συμβολίζοντας τη δύναμη της ζωής έναντι του θανάτου.
«Θεοφάνια 2026» Χαρακτηριστικά έθιμα που αναβιώνουν αυτές τις ημέρες
