Στο Διαδικτυακό Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος ΚΕΔΕ και της Ελληνογερμανικής Συνέλευσης που ολοκληρώθηκε, με θέμα «Κλιματική Αλλαγή και Πολιτική Προστασία Προκλήσεις και Προτάσεις για την Τοπική Αυτοδιοίκηση» συμμετείχε κάνοντας την κεντρική εισήγηση ο Πρόεδρος της Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας της ΚΕΔΕ, Αντιπρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ και Πρόεδρος του ΣΠΑΠ Βλάσσης Σιώμος.
Ολοκληρώθηκε το υβριδικό διαδικτυακό συνέδριο που συνδιοργάνωσαν η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας και η Ελληνογερμανική Συνέλευση με θέμα «Κλιματική Αλλαγή και Πολιτική Προστασία – Προκλήσεις και Προτάσεις για την τοπική Αυτοδιοίκηση» με Υψηλού πολιτικού κύρους παρουσίες.
Η ΚΕΔΕ και η Ελληνογερμανική Συνέλευση διατηρούν πολύ στενή συνεργασία με ανταλλαγή απόψεων και τεχνογνωσίας, για την αντιμετώπιση πολλών κοινών ζητημάτων που αντιμετωπίζουν οι τοπικές κοινωνίες και των δύο χωρών, τα οποία καλούνται να διαχειριστούν οι Δήμοι.
Στο συνέδριο τονίστηκε ο μεγάλος κίνδυνος που αντιμετωπίζουν σήμερα οι ευρωπαϊκές χώρες, λόγω των επαναλαμβανόμενων φυσικών καταστροφών που προκαλούνται εξαιτίας των επιπτώσεων που προκαλεί η κλιματική αλλαγή, γεγονός που καθιστά αναγκαίο να υπάρξει ένα σύγχρονο σχέδιο πρόληψης κι αντιμετώπισης πολιτικής προστασίας, προσαρμοσμένο στις ιδιαιτερότητες κάθε κράτους, ώστε οι πολίτες κάθε πόλης και χωριού να αισθάνονται ασφαλείς για τη ζωή και την περιουσία τους.
Έγινε εκτενής αναφορά στην πρωτοβουλία που έχει αναλάβει η ΚΕΔΕ σε συνεργασία με τον Καθηγητή του ΕΚΠΑ Ευθύμιο Λέκκα, για την δημιουργία ενός ειδικού μηχανισμού αντιμετώπισης κρίσεων. Ο μηχανισμός αυτός, στελεχωμένος από ειδικούς επιστήμονες, θα σπεύδει επί τόπου σε κάθε σημείο της πατρίδας μας που έχει πληγεί από κάποια φυσική καταστροφή για να συνδράμει τους Δήμους, ώστε να αντιμετωπίζουν άμεσα κι αποτελεσματικά κάθε δυσκολία που θα προκύπτει.
Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ Δημήτρης Παπαστεργίου αφού ευχαρίστησε τους συμμετέχοντες επισήμανε κατά την τοποθέτησή του ότι ζούμε την εποχή που η κλιματική αλλαγή προκαλεί καταστροφές και δεν αφήνει αμφιβολία πως ό,τι, κάποτε, θεωρούσαμε ακραίο και σπάνιο, πλέον δεν θα πρέπει να θεωρείται ούτε ακραίο αλλά ούτε και σπάνιο.
Στο Δημόσιο και στους Δήμους αρχίζει να γίνεται αντιληπτή αυτή η νέα πραγματικότητα, γι’ αυτό και δρομολογούνται αλλαγές στο σύστημα Πολιτικής Προστασίας της χώρας, όπως άλλωστε έχει ζητήσει εδώ και καιρό η Αυτοδιοίκηση, μαζί με το θεσμικό εκσυγχρονισμό των αρμοδιοτήτων μεταξύ Κράτους και Αυτοδιοίκησης. Για να γίνουν όλα αυτά χρειάζεται: Εξοπλισμός των Δήμων με σύγχρονα μέσα και υλικοτεχνική υποδομή. Σύγχρονο κι ευέλικτο θεσμικό πλαίσιο. Χρειάζεται απλοποίηση της νομοθεσίας για τον καθαρισμό ρεμάτων και ποταμών. Χρειάζεται αλλαγή της νομοθεσίας για τον καθαρισμό οικοπέδων. Απαιτείται ακόμη μεγαλύτερη απλοποίηση για την καταβολή αποζημιώσεων στους πληγέντες. Ευτυχώς γίνονται πολλά βήματα στην σωστή κατεύθυνση πλέον στην πατρίδα μας αλλά ακόμη έχουμε πολύ δρόμο να διανύσουμε.
Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εσωτερικών Στέλιος Πέτσας αναφέρθηκε στην ανάγκη συνεργασίας για την αντιμετώπιση προβλημάτων από την κλιματική αλλαγή και την ρητή δέσμευση του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη για τερματισμό χρήσης λιγνίτη έως το 2028, τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κατά 60% έως το 2030 και την απαγόρευση χρήσης ορισμένων πλαστικών μιας χρήσης μέχρι τον Ιούλιο του 2021. Επίσης τόνισε ότι αναδιοργανώνεται η Πολιτική Προστασία και ενισχύονται τα χρηματοδοτικά εργαλεία για την στήριξη Δήμων και Περιφερειών. Ο κ. Πέτσας αναφέρθηκε και στη θεσμοθέτηση πρακτικών για την άμεση οικονομική ανακούφιση πληγέντων με την συνεργασία των Υπουργείων Εσωτερικών, Ενέργειας, Οικονομικών και των φορέων που θα καταβάλουν κάθε φορά τις αποζημιώσεις. Τέλος τόνισε ότι πρέπει να αναπτυχθεί και να καλλιεργηθεί και η λογική της ασφάλισης περιουσιών για φυσικές καταστροφές.
Ο Κοινοβουλευτικός Υφυπουργός Εντεταλμένος για την Ελληνογερμανική Συνέλευση Norbert Barthle τόνισε ότι η συνεχής ανταλλαγή απόψεων και τεχνογνωσίας θα συμβάλλει στην καλύτερη αντιμετώπιση των προβλημάτων. Είναι εμπεδωμένο πλέον ότι η Ελληνογερμανική Συνέλευση είναι δίπλα στην Ελλάδα και τους Δήμους και σε περιόδους κρίσης αλλά και κάθε στιγμή για την οργάνωση πρακτικών που θα μας κάνουν όλους να νιώθουμε πιο ασφαλείς.
Ο Κοινοβουλευτικός Εσωτερικών Υποθέσεων τηςΓερμανίας Stephan Mayer αναφέρθηκε στην ανάγκη αλληλεγγύης των δύο χωρών αλλά και όλων των ευρωπαϊκών κρατών αφού η κλιματική αλλαγή έχει δημιουργήσει πολλά προβλήματα στην Ευρώπη και τόνισε ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην πρόληψη αλλά και να ενισχυθεί το εθελοντικό κίνημα που πάντα παίζει σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση κρίσεων και καταστροφών, αναφέροντας ότι στη Γερμανία υπάρχουν 1,8 εκατομμύρια εθελοντών που συμμετέχουν στην Πολιτική Προστασία.
Ο Περιφερειάρχης Αττικής Γιώργος Πατούλης, τόνισε ότι χρειάζεται αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου που θα ξεκαθαρίζει τις αρμοδιότητες και τους αναγκαίους πόρους στο θέμα της Πολιτικής Προστασίας και επισήμανε ότι η πολιτική προστασία του μέλλοντος δεν μπορεί να φτιαχτεί με πρακτικές και θεσμικό πλαίσιο του παρελθόντος. Στην επόμενη φορά που θα χρειαστεί να παρέμβουμε, πρέπει όλοι να έχουμε κάνει ένα βήμα εμπρός για το καλό των πολιτών μας και της χώρας. Ούτε λεπτό δεν πρέπει να μείνει χαμένο για να γίνει η αναγκαία αναδιοργάνωση έτσι ώστε να μπορούμε να παρέμβουμε όποτε, όπου και όπως χρειάζεται για να προστατευτεί ο κάθε πολίτης.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Πολιτικής Προστασίας της ΚΕΔΕ, Αντιπρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ και Πρόεδρος του ΣΠΑΠ Βλάσσης Σιώμος επικεντρώθηκε στο Θεσμικό επίπεδο, (με βάση το Νόμο 4662/2020), με τη συμπλήρωση και επίλυση επιμέρους ζητημάτων που έχουν εντοπιστεί, αλλά και όσων προέκυψαν από τη διαχείριση της πανδημίας, τα οποία στα πλαίσια μιας πολυεπίπεδης διακυβέρνησης πρέπει να πάρουν χαρακτήρα ρύθμισης. Τόνισε επίσης την ανάγκη συμπλήρωσης του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου, όπου παρουσιάζεται σύγχυση ή επικάλυψη αρμοδιοτήτων. Ταυτόχρονα επισήμανε ότι απαιτείται η διεύρυνση του ρόλου των δήμων στον σχεδιασμό και την εφαρμογή της δημόσιας Πολιτικής Προστασίας, τη δημιουργία ισχυρών τοπικών δομών και μηχανισμών Πολιτικής Προστασίας και τη διασφάλιση της χρηματοδότησής τους, για την ενίσχυση της επιχειρησιακής τους ικανότητας για την άσκηση του ρόλου αυτού. Στο επιχειρησιακό επίπεδο με την εκπόνηση και εφαρμογή τριετούς Επιχειρηματικού Σχεδίου Συλλογικής Υποστήριξης των Φορέων του Συστήματος Διακυβέρνησης της δημόσιας πολιτικής προστασίας για την εφαρμογή της μεταρρύθμισης. Μιλώντας για την υπερθέρμανση του πλανήτη επεσήμανε ότι θα προκαλέσει ακόμα μεγάλες πιέσεις στη χώρα μας. Αναφέρθηκε μάλιστα σε μελέτη του ΟΗΕ, η οποία δείχνει πως η Ελλάδα, όπως και ολόκληρη η Μεσόγειος συγκαταλέγεται ανάμεσα στα 18 «καυτά» σημεία του πλανήτη, τα οποία θα αντιμετωπίσουν τα μεγαλύτερα προβλήματα εξαιτίας της εντεινόμενης αλλαγής του κλίματος. Τόνισε ότι οι Περιφέρειες και οι Δήμοι πρέπει να αναλάβουν ένα σχέδιο δράσης με βάση τα περιφερειακά σχέδια που θα πρέπει να εξειδικεύονται περαιτέρω σε τοπικό επίπεδο και να καταλήγουν σε ιεραρχημένα έργα και δράσεις που θα ενισχύουν, θα συμπληρώνουν και θα θωρακίζουν τις τοπικές υποδομές από κάθε κατηγορία κινδύνου. Αφού ευχαρίστησε τα στελέχη της ΚΕΔΕ για την πολύτιμη βοήθειά τους εδώ και μήνες κατέληξε ότι η σημερινή ημερίδα που συνδιοργανώσαμε και προετοιμάσαμε με την Ελληνογερμανική Συνέλευση μόνο θετικά αποτελέσματα μπορεί να έχει αφού έχουμε πολλά να ωφεληθούμε από την νοοτροπία και την αποτελεσματικότητα του γερμανικού μηχανισμού.
Στη διασύνδεση της κλιματικής αλλαγής και της πολιτικής προστασίας αναφέρθηκε ο Ευθύμιος Λέκκας, καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών του ΕΚΠΑ και σημείωσε ότι έχουμε ολοένα αυξανόμενη εκδήλωση καταστροφών και κρίσεων ενώ αυξάνεται παγκόσμια και η ανησυχία για τις επιπτώσεις αυτών των κρίσεων, οι οποίες λαμβάνουν μία εκθετική μορφή σε κάθε επίπεδο.
Αναφερόμενος στην τελευταία ελληνική εμπειρία σημείωσε ότι στη χώρα μας οι κρίσεις από φυσικά φαινόμενα συνδυάστηκαν με την κρίση της πανδημίας, όπως στην περίπτωση του σεισμού στο Καναλάκι της Πρέβεζας, τις πλημμύρες στην Εύβοια, την Καρδίτσα, την Κεφαλονιά και τελευταία τον σεισμό του Τυρνάβου, όπου χρειάστηκαν ανάλογα συνδυαστικά σχέδια αντιμετώπισης. Μάλιστα σημείωσε ότι ήδη ο ΟΑΣΠ, έχει διαμορφώσει νέα αντισεισμικά σχέδια αντιμετώπισης στο πεδίο συνδυαστικά με την πανδημία.
Ειδικά για τον σεισμό στον Τύρναβο ο κ. Λέκκας χαρακτήρισε ως περίπτωση πετυχημένης διαχείρισης κρίσης, η οποία βασίστηκε σε προηγούμενες δράσεις ενημέρωσης, ενώ συνδυάστηκε και με παράλληλα μέτρα περιορισμού διάδοσης του κορωνοϊού με τη δρομολόγησης της διαδικασίας εμβολιασμού του πληθυσμού. Εν κατακλείδι ο κ. Λέκκας σημείωσε ότι θα πρέπει να προσαρμοστούμε στα νέα δεδομένα και τις προκλήσεις σε ό,τι αφορά τις φυσικές καταστροφές λαμβάνοντας τα εξής υπόψη:
Την πολυπλοκότητα συνθετότητα των κινδύνων και κρίσεων καταστροφών.
Την εμφάνιση νέων μορφών κινδύνων
Τις καταστροφές κατά τη διάρκεια εξελισσόμενων καταστροφών και κρίσεων
Τις καταστροφές και κρίσεις σε ειδικές γεωγραφικές περιοχές
Τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τις καταστροφές
Τη συσχέτιση των καταστροφών και των γεωπολιτικών κρίσεων.
Για την επίτευξη ουσιαστικού εκσυγχρονισμού και εφαρμογής ενός νέου και αποτελεσματικού συστήματος πολιτικής προστασίας.
Ο εκπρόσωπος της Ένωσης Περιφερειών Γερμανίας Dr Klaus Ritgen, επεσήμανε ότι σε ότι αφορά στα ζητήματα Πολιτικής Προστασίας, Προστασίας από Καταστροφές όπως ονομάζεται στη Γερμανία, υπάρχει νομοθεσία που τη ρυθμίζει σε επίπεδο Ομόσπονδων Κρατιδίων και τα νομοθετικά πλαίσια που ισχύουν στα κρατίδια, έχουν πολλές ομοιότητες μεταξύ τους. Σχετικά με το ποιο κρατικό επίπεδο αναλαμβάνει την αρμοδιότητα ενός συμβάντος μιας καταστροφής, εξήγησε ότι τα κρατίδια έχουν μεταφέρει την αρμοδιότητα αυτή στις επαρχίες και στους δήμους, δηλαδή στο επίπεδο της ΤΑ, με σαφείς κανόνες και συγκεκριμένα μέτρα.
Υπάρχει συντονιστικό όργανο που θα δράσει ωστόσο η επαρχία δεν βρίσκεται μόνη της σε μια καταστροφή όταν τα μέσα που διαθέτει δεν είναι επαρκή. Υπάρχει δυνατότητα να λάβει μέσα και από γειτονικές επαρχίες. Αν υπάρχει καταστροφή μεγαλύτερης κλίμακας, τότε υπάρχουν και τα διαθέσιμα μέσα της Ομοσπονδίας που μπορεί να αιτηθεί μια επαρχία μέσω της διαδικασίας αμοιβαίας συνδρομής, αλλά και Οργανισμός Τεχνικής Αρωγής, και η Πυροσβεστική Υπηρεσία.
Ο Σπύρος Γεωργίου διευθυντής Διεθνών Σχέσεων και υπεύθυνος του RescEU, της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας σημείωσε ότι μέχρι το τέλος του 2023 θα ολοκληρωθεί το πρόγραμμα ΑΣΠΙΔΑ από το οποίο θα ωφεληθούν και οι δήμοι της χώρας, καθώς θα τους παραχωρηθούν μηχανήματα έργου και τόνισε την άριστη συνεργασία μεταξύ της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας και των δήμων όλης της χώρας, ιδιαίτερα σήμερα με την πανδημία και τέλος ανέφερε ότι χάρη στον ευρωπαϊκό μηχανισμό πολιτικής προστασίας ReskEU, έχει δημιουργηθεί δίκτυο προστασίας από την πανδημία και η χώρα μας έχει δημιουργήσει ειδική αποθήκη με 100% χρηματοδότηση από την ΕΕ, πλήρως εξοπλισμένη με υλικά προστασίας για την αντιμετώπιση αναγκών και ήδη έχει στείλει σχετική βοήθεια σε Γαλλία, Σερβία, Μαυροβούνιο και Β. Μακεδονία.
Ο Πρόεδρος της Περιφερειακής Ενότητας Δήμων Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης και Δήμαρχος Ορεστιάδας Βασίλης Μαυρίδης επισήμανε ότι οι χιονοπτώσεις και τα πλημμυρικά φαινόμενα στους ποταμούς Έβρου και Άρδα τείνουν να αποτελούν «καθημερινότητα» για τον δήμο Ορεστιάδας. Ωστόσο, τόνισε ο κ. Μαυρίδης, ο κατακερματισμός των αρμοδιοτήτων από τη μια και ο ελλειμματικός διακρατικός συντονισμός δράσεων πρόληψης των πλημμυρικών φαινομένων και στη συνέχεια η αντιμετώπιση τους προβάλλουν επιτακτική την ανάγκη να δρομολογηθούν άμεσες λύσεις των προβλημάτων και τόνισε ότι άμεσα πρέπει: Να υπάρξει συντονισμός με τους περιφερειακούς συντονιστές Πολιτικής Προστασίας, να λειτουργήσουν και άλλοι μετεωρολογικοί σταθμοί, να εγκατασταθούν σταθμοί μέτρησης των υδάτων και της στάθμης των ποταμών. Επίσης να υπάρξει κοινός διαλειτουργικός κόμβος δεδομένων με τη Βουλγαρία και την Τουρκία προκειμένου να γνωρίζει η κάθε πλευρά την ποσότητα και τη στάθμη των υδάτων και των φραγμάτων. Να επιδιωχθεί διακρατική συμφωνία για τον καθαρισμό του Έβρου.
Από το Γραφείο Τύπου του Σ.Π.Α.Π.
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πεντέλη, 23 Μαρτίου2021
